| Kimlik |
Turkce |
İngilizce |
Grup |
Aciklama |
| 440 |
ABC
Sınıflandırma Yöntemi |
ABC
Classification Method |
Stok Yönetimi |
Stokta
bulunan malzemelerin devir hızı, miktar, değer vbg. ölçütlere göre
sınıflandırılmasıdır. |
| 441 |
Açık Hava Antlaşmaları |
Open
Sky Agreements |
Taşımacılık
Yönetimi |
İki
ülkenin iç hatlarındaki uçuş izinlerini, karşılıklı olarak diğer ülkenin
havayolu şirketlerine verdiği anlaşmalardır. Diğer bir deyişle iç hatlarda
yabancı ülke havayolu şirketlerinin hizmet vermesine olanak tanıyarak serbest
rekâbet ortamını genişlet |
| 442 |
Açık
Sipâriş |
On
Order |
Satınalma
Yönetimi |
Tedârikçiye
sipâriş edilmiş ancak henüz teslim alınmamış olan malzemelerdir. |
| 443 |
Adil
Paylaşım |
Fair
Share Allocation |
Stok
Yönetimi |
Her
birime gereksinimine uygun bir pay verilmesidir. |
| 444 |
ADR |
ADR |
Taşımacılık
Yönetimi |
Yanıcı,
parlayıcı ve patlayıcı maddelerin karayolu ile taşınması kurallarını içeren
bir standarttır. Bu maddelerin taşınabilmesi için, araç ve sürücülerde ADR
belgesi aranır. |
| 445 |
Adresleme |
Addressing |
Depo
Yönetimi |
Depo
içerisinde stoklanan ürünleri belirli bir düzen içerisinde izlemek amacıyla,
malzeme konacak lokasyonların gereksinime uygun bir düzen içerisinde
kodlandırılması veya numaralandırılması işlemidir. |
| 446 |
Ağ
Geçidi |
Gateway |
Lojistik
Bilgi Sistemleri |
İki
farklı elektronik ortam arasındaki iletişimi olanaklı hale getiren aygıttır. |
| 447 |
Ağ
Tasarımı |
Network
Design |
Tedârik
Zinciri Yönetimi |
Etkin
ve verimli bir tedârik zinciri için çalışma kapsamı içindeki ilgili
tedârikçi, üretici, depo ve dağıtım merkezi, satış noktaları ile müşteriler
gibi çeşitli şirketlerin ve tesislerin üretim, depolama ve taşımacılık
sistemlerinin bir ağ yapısı bütünl |
| 448 |
Akreditif |
Letter
of Credit (LC) |
Dış
Ticaret |
Alıcı
ve satıcı arasında yapılan anlaşma gereği, aracı bir banka tarafından
sözkonusu mal ve hizmetin gerçekleştirildiğine ilişkin belgelerin verilen
süre içerisinde, belirtilen koşullara uygun olarak ibrâzı ile ödemenin
yapılacağına ilişkin banka taahhüd |
| 449 |
Aktarma |
Transship |
Taşımacılık
Yönetimi |
Depoya
gelen araçtan boşaltılan malların herhangi bir tasnif vbg. işlemlere tâbi
tutulmadan depodan gidecek araca yüklenmesi işlemidir. |
| 450 |
Aktarma
Merkezi |
Hub |
Dağıtım
Yönetimi |
Gelen
yük/kargoların indirildiği ve varış noktasına göre gidenlerin ise yüklendiği,
gün içinde kargoların kısa zaman aralıkları ile saklandığı, araçlar arası
yük/kargo transferi yapıldığı bölgesel işlem merkezleridir. |
| 451 |
Aktarma
Merkezi Anlaşmaları |
Hub-and-spoke
Aggrementes |
Taşımacılık
Yönetimi |
Havayolu
şirketlerinin bir havalimanının aktarma merkesi olması konusunda
anlaşmalarıdır. Yükler öncelikle bu merkeze gider ve oradan dağıtılır. Bu
durum, yükün doğrudan uçuş yapması olasılığını azaltır, ancak toplam
verimliliği artırır. |
| 452 |
Alan |
Domain |
Lojistik
Bilgi Sistemleri |
İnternette
web sitesinin adresi, yeridir. |
| 453 |
Alan
Yönetimi |
Yard
Management |
Depo
Yönetimi |
Açık
alanda depolanabilir malzemelerin ve taşıyıcı kapların sözkonusu alanda
depolanması ve izlenmesidir. |
| 454 |
Alıcı |
Consignee |
Taşımacılık
Yönetimi |
Ürünü
teslim alan taraftır. |
| 455 |
Alıcı
Değiştirme |
Reconsignment |
Taşımacılık
Yönetimi |
Yükün
farklı alıcıya yönlendirilmesi durumudur. Sözkonusu alıcı aynı yönde olabilir
veya olmayabilir. |
| 456 |
Alıcı
Riski |
Buyer's
Risk |
Satış-Pazarlama |
Ücretin
ödenmesine karşın, malların istenilen koşullarda ulaşmaması riskidir. |
| 457 |
Ambalaj/Koli
Listesi |
Packing
List |
Dış
Ticaret |
Her
ambalajın/kolinin içinde hangi tür ve miktarda mal olduğunu gösteren
listedir. |
| 458 |
Ambar |
Warehouse |
Depo
Yönetimi |
Bkz:
Depo |
| 459 |
Ambar
Tesellüm Fişi (ATF) |
Goods
Receipt Document, Goods Received Note (GRN), Receipt of Goods |
Depo
Yönetimi |
Üçüncü
taraf lojistik hizmet üreten firma tarafından, nakliyesini organize ettiği
eşyalar için düzenlediği, gönderenin, alıcının ve taşıyıcının imzalarının
bulunduğu, yük ve adres bilgilerini
içeren belgedir. |
| 460 |
Ambar
Teslim-Tesellüm Belgesi |
|
Depo
Yönetimi |
Depolama,
taşıma ve/veya katma değerli hizmetler sunmak üzere, sözkonusu hizmeti veren
firma, tedârikçi veya müşterilerden malı teslim alırken veya teslim ederken imzalama ve kaşeleme sûretiyle
sözkonusu eşyaların ilgili tarafın sorumluluğuna geçtiğini b |
| 461 |
Âmir
Banka |
Issuing
Bank |
Dış
Ticaret |
Satınalma
yapılırken , alıcının akreditif istemek için gittiği bankadır. |
| 462 |
Ana
Üretim Programı |
Master
Production Schedule (MPS) |
Üretim
Yönetimi |
Hangi
ürünün ne kadar ve ne zaman üretileceğini satış tahminlerine ve siparişlere
bağlı olarak gösteren üretim programıdır. MRP bu programa bağlı çalıştırılır. |
| 463 |
Anlaşmalı
Depo |
Contract
Warehouse |
Depo
Yönetimi |
Bir
veya daha çok müşteri adına depolama faaliyetlerinin gerçekleştirildiği
depodur. |
| 464 |
Antrepo |
Bonded
Warehouse |
Depo
Yönetimi |
Gümrük
Müsteşarlığı'nca verilen izin doğrultusunda, bir gümrük idâresine bağlı
olarak işletilen, sahibinin tüzel kişilik veya kurum olma zorunluğu bulunan,
içine salt ulusallaşmamış ithal eşya ile ihracat amaçlı malların
konulanabileceği depodur. |
| 465 |
Ara
Stok |
Buffer
Stock |
Stok
Yönetimi |
Bkz:
Tampon Stok |
| 466 |
Aracı
Kuruluş |
Intermediary |
Lojistik
Yönetimi |
Lojistik
sürecine destek olmak için hizmet sunan kuruluştur. Göndericiler ve alıcılar
arasında geniş kapsamlı ve sürekli artan hizmetler sunarlar. |
| 467 |
Araç
Sahibi Olmayan Taşıyıcı |
Non-Vessel
Operating Common Carriers (NVOCC) |
Taşımacılık
Yönetimi |
Taşıyıcılardan
yer satın alıp, bu yerleri kendi müşterilere satan kuruluşlardır. Bir
taşıyıcıymış gibi davranmalarına rağmen, gemi, uçak vb. taşıma araçlarına
sahip değildirler. |
| 468 |
ATA
Karnesi |
ATA
Carnets |
Taşımacılık
Yönetimi |
Gümrük
anlaşmaları kapsamında, eşyanın bir ülkeye geçici girişinde gümrük
vergilerinden muaf tutulması ve gümrük formalitelerinin azaltılmasını
sağlamak amacıyla üye ülke yetkili makamlarınca verilen anlaşma eki belgedir. |
| 469 |
ATR Dolaşım Belgesi |
ATR
Movement Certificate |
Taşımacılık
Yönetimi |
Türkiye
veya Avrupa Topluluğu kaynaklı olan veya sayılan, ya da Türkiye veya Toplulukta serbest dolaşım
hâlinde bulunan eşyanın Katma Protokol hükümlerinden yararlanabilmesini
sağlamak üzere, ihracatçı ülke yetkili kuruluşlarınca düzenlenip, gümrük
idâre |
| 470 |
Ayna
Etkisi |
Mirror
Effecet |
Taşımacılık
Yönetimi |
Havayolu
taşımacılığında yeni rotalar için ikili antlaşma imzalandığında ayna etkisi
oluşur. Yeni açılan rota üzerinde hizmet yok iken, sözkonusu iki ülkenin
havayolu şirketleri aynı zamanda hizmet vermeye başlayacaktır. |
| 471 |
Bağımlı
Talep |
Dependent
Demand |
Satış-Pazarlama |
Bir
malzemeye ilişkin talebin başka bir malzemenin talebine dayalı olarak
değişiyor olmasıdır. |
| 472 |
Bağımsız
Talep |
Independent
Demand |
Satış-Pazarlama |
Bir
malzemeye ait talebin belirsiz olmasıdır. |
| 473 |
Balast |
Ballast |
Taşımacılık
Yönetimi |
Gemilerin
dengelerine koruyabilmek amacıyla gemiye çektikleri sudur. |
| 474 |
Barkod |
Bar
Code |
Lojistik
Bilgi Sistemleri |
Bkz:
Çubuk Kod |
| 475 |
Bayrak |
Flag |
Taşımacılık
Yönetimi |
Gemilerin hangi
ülkeye kayıtlı olduğunu ifâde eder. |
| 476 |
Bekleme
Süresi |
Dwell
Time |
Taşımacılık
Yönetimi |
Yükün
fiziksel olarak hareket etmediği süredir. |
| 477 |
Bekleyen
Sipâriş |
Backorder |
Satış-Pazarlama |
Müşteri
tarafından sipâriş edildiği anda tedârikçinin elinde olmayan ve temin
edildiğinde müşteriye gönderilecek olan ürünlere ilişkin sipârişlerdir. |
| 478 |
Bileşen |
Component |
Üretim
Yönetimi |
Kendisi
bitmiş ürün olmayan, bitmiş üründe kullanılan malzemedir. Örneğin; motor için
piston, bilgisayar için sabit disk gibi. |
| 479 |
Birim
mâliyet |
Unit
Cost |
Mâliyet
Yönetimi |
Bir
birim ürünün mâliyetidir. Bir parti ürün üretmenin ya da hizmet karşılığının
toplam mâliyeti, partideki toplam birim sayısına bölünür. |
| 480 |
Birimleştirme |
Unitization |
Taşımacılık
Yönetimi |
Yükün
konteyner, kasa, koli, balya vb. biçimlerde aynı birim ile ifâde edilmesidir. |
| 481 |
Birincil
Kanal Üyeleri |
Primary
Channel Members |
Tedârik
Zinciri Yönetimi |
Tedârik
zincirini yönetmek için kaynaklarını tahsise ve riski üstlenmeğe hazır olan
şirketlerdir. |
| 482 |
Blok
Tren |
Unit
Train |
Taşımacılık
Yönetimi |
Yeterince
yük varsa, bir demiryolu katarının tümünün bu yüke tahsis edilmesidir.
Sözkonusu yük salt bir şirkete ait olabilir. |
| 483 |
Boru
Hatları |
Pipelines |
Taşımacılık
Yönetimi |
Özel
bâzı ürünler için kullanılabilen, ilk yatırımı yüksek, işletme giderleri
düşük, yük güvenilirliği fazla ve genelde tek yönlü taşımacılığın
gerçekleştirildiği borulardan oluşan hatlardır. |
| 484 |
Boş Gemi Sözleşmesi |
Bareboat
Charter |
Taşımacılık
Yönetimi |
Gönderici
salt gemiyi kiraladığı ve mürettebatı kendisinin bulduğu sözleşmedir. |
| 485 |
Boş
Kap Yer Değiştirme |
Empty
Repositioning |
Taşımacılık
Yönetimi |
Boş
kapların fazla bulunduğu yerden, gereksinim duyulan yere taşınmasıdır. |
| 486 |
Boşaltma |
Unloading |
Depo
Yönetimi |
Malzemelerin
tren, uçak, kamyon vb. bir araçtan uygun bir biçimde indirilerek uygun bir
yere konulması işlemidir. |
| 487 |
Boyutsal
Ağırlık |
Dimensional
Weight |
Satış-Pazarlama |
Ücrete
baz olacak taşıma ağırlığının, yükün gerçek ağırlığına göre değil boyutlarına
ve istifleme kayıplarına göre belirlenmesidir. |
| 488 |
Bölgesel
Toplama |
Zone
Picking |
Depo
Yönetimi |
Sipârişlerin
daha verimli bir şekilde toplanması amacıyla bu işlemin bölgesel bazda ve
gerektiğinde farklı işçiler kullanılarak gerçekleştirilmesidir. |
| 489 |
Bütünleşik
Lojistik |
Integrated
Logistics |
Lojistik
Yönetimi |
İşletmenin
gelen ve giden tüm lojistik faaliyetlerinin; toplam mâliyetin enazlanması,
eşgüdümün artırılması, verimliliğin yükseltilmesi vbg. amaçlar çerçevesinde
bütünsel bakış açısıyla yönetilmesidir. |
| 490 |
Bütünlük
İlkesi |
Doctrine
of the Entireties |
Dış
Ticaret |
Dış
ticarette bâzen sevkiyatlar, montajları yapıldığında farklı bir ürün ortaya
çıkarabilecek olan parçalardan oluşur. Çoğu durumda parçaların mı yoksa henüz
montajı yapılmamış ürünün mü ihraç edildiği açık değildir. Bütünlük İlkesi,
bu parçaların tarifes |
| 491 |
CIF |
Cost,
Insurance and Freight (CIF)) |
Dış
Ticaret |
Malların
yüklendiği andan itibaren satıcı tarafından alıcıya teslim edilmiş sayıldığı,
ancak gideceği yere kadar navlun ve sigorta masraflarının satıcıya ait olduğu
uluslararası teslim şekli kavramıdır. |
| 492 |
CMR
Karayolu Taşıma Belgesi |
CMR
International Consignment Note / CMR Road Waybill |
Taşımacılık
Yönetimi |
Karayolu
taşıma belgesidir. CMR Belgesi kamyonla yapılan taşımalarda Uluslararası CMR Anlaşması gereğince düzenlenen bir
taşıma senedidir. |
| 493 |
Çapraz
Sevkiyat |
Cross
Docking |
Depo
Yönetimi |
Tedârikçiden
temin edilen malların depoya alınmadan tasnif edilerek müşterilerin
gereksinimlerine göre sevk edilmesi işlemidir. |
| 494 |
Çeki
Listesi |
Certificate
of Weight |
Dış
Ticaret |
Bir
fatura kapsamı eşyanın çeşitli cins ve çeşitte ve çeşitli ağırlıktaki kaplara
konulması durumunda yüklendikleri taşıtlar itibariyle her kapta ne miktarda
eşyanın bulunduğunu göstermek amacıyla düzenlenen bir belgedir. |
| 495 |
Çekici |
Tractor |
Taşımacılık
Yönetimi |
Yarı-römork
çekmek amacıyla kullanılan en az iki dingilli motorlu ve sürücünün içinde
oturduğu kara taşıt aracıdır. Bu sözcük, arıza yapmış araçları çekmek
amacıyla kullanılan ve aslında "kurtarıcı araç" olarak ifâde
edilmesi gereken taşıt aracı ile karış |
| 496 |
Çekme
Esaslı Sistemler |
Pull
Systems |
Üretim
Yönetimi |
Çekme
sistemlerinde herhangi bir aşamadaki faaliyet, kendisinden bir sonraki
faaliyetin talepte bulunması durumunda işleme başlar. İtme sisteminin tam
tersine çekme sisteminde talep, en son noktada (tüketicide) oluşur ve talep
karşılanana kadar tedârik zi |
| 497 |
Çevik
Üretim |
Agile
Manufacturing |
Üretim
Yönetimi |
Sürekli
ve hızlı değişimin olduğu piyasa taleplerine yanıt olarak üretim hacimlerini
(ölçeklerini) ekonomik olarak değiştirme yeteneğine sahip, müşterinin
isteğine göre tasarımda, üretimde, teslîmatta hızlı değişiklikler yapabilecek
esnekliklere sahip ola |
| 498 |
Çevre Dostu Paketleme |
Environmentally
Friendly Packaging |
Tersine
Lojistik |
Geri
dönüşümlü konteyner veya kap, doğada çözülebilen ambalaj malzemeleri
kullanımı vb. yollar ile ambalaj malzemelerinin doğaya vereceği zararın en
aza indirilmesidir. |
| 499 |
Çevrim
Stoğu |
Cycle
Inventory |
Stok
Yönetimi |
Bir
satınalma veya üretim partisine karşılık gelen ve her parti için ikmâl edilen
stok miktarıdır. |
| 500 |
Çevrim
Süresi |
Cycle
Time |
Performans
Yönetimi |
Bir
iş sürecini tamamlamak için geçen süredir. |
| 501 |
Çift
İzleme |
Dual
Monitoring |
Dış
Ticaret |
Hem
ihracat hem de ithalat yapan ülkenin kota kontrolu yapmasıdır. |
| 502 |
Çift
Kat |
Double-Stack |
Taşımacılık
Yönetimi |
Kamyon,
vagon gibi taşıma araçlarının üst hacminden yararlanmak üzere çift katlı
yükleme yapılmasıdır. |
| 503 |
Çirt
Kullanımlı Teknoloji |
Dual
Use Technology |
Dış
Ticaret |
Askerî
değeri olabilecek ama aynı zamanda sivil amaçlar için de kullanılabilen ürün
veya teknolojidir. Bu durum gümrük işlemeleri sırasında önem arzeder. |
| 504 |
Çok
Modlu Taşımacılık |
Multimodal
Transportation |
Taşımacılık
Yönetimi |
Yüklerin
birden fazla taşımacılık (kara, hava, deniz, demir yolu) türünün ardışık
olarak kullanılarak taşınmasıdır. |
| 505 |
Çubuk
Kod |
Bar
Code |
Lojistik
Bilgi Sistemleri |
Bir
optik okuyucu aygıt ile okunarak bilgisayar ortamına sayı, karakter ya da
bunların karışımı olarak aktarılabilen çizgi-boşluk kombinasyonlarıdır. |
| 506 |
Dağıtılmış
Stok |
Distributed
Inventory |
Stok
Yönetimi |
Aynı
malzeme stoğunun farklı yerlerde bulundurulmasıdır. |
| 507 |
Dağıtım |
Distribution |
Dağıtım
Yönetimi |
Ürünlerin
belirtilen zaman, miktar, vd. koşullara uygun olarak belirtilen yerlere sevk
ve teslim edilebilmesi (gönderilmesi) için gerçekleştirilen işlemler
bütünüdür. |
| 508 |
Dağıtım
Ağı |
Distribution
Network |
Dağıtım
Yönetimi |
Ürünlerin
sevk noktalarından teslim noktalarına kadar geçen süreçte yer alan, depo,
rota, satış noktası, vb. gibi unsurların tanımlandığı sistemdir. |
| 509 |
Dağıtım
Deposu |
Distribution
Warehouse |
Depo
Yönetimi |
Farklı
tedârikçilerden gelen ürünlerin müşterilere dağıtılmasına kadar geçen süre
içinde depolandığı yerdir. |
| 510 |
Dağıtım
Gereksinimlerinin Plânlaması (DGP) |
Distribution
Requriments Planning (DRP) |
Dağıtım
Yönetimi |
Dağıtım
ağı içinde hangi ürüne, ne zaman, ne kadar ve nerede gereksinim duyulacağının
ve bu gereksinimin nasıl karşılanacağının plânlanmasıdır. |
| 511 |
Dağıtım
Kanalı |
Distribution
Channel, Trade Channel |
Dağıtım
Yönetimi |
İşletmenin
ürettiği ve/veya sunduğu malların/hizmetlerin işletmeden son kullanıcıya
kadar dağıtımda rol alan noktaların bütünüdür. Örneğin dağıtım merkezleri,
bayiler, satıcılar vbg. |
| 512 |
Dağıtım
Kaynakları Plânlaması (DKP) |
Distribution
Resources Planning (DRP II) |
Dağıtım
Yönetimi |
Dağıtım
gereksinimlerini karşılamak amacıyla taşıma araçları, depolama ve
yükleme-boşaltma kapasiteleri, işçilik, finansman vbg. dağıtım kaynaklarının
belirli kısıt ve ölçütlere göre plânlanmasıdır. |
| 513 |
Dağıtım
Lojistiği |
Outbound
Logistics |
Lojistik
Yönetimi |
Şirket
ile müşteriler arasında gerçekleşen sipâriş işlemleri, paketleme, dağıtım,
araç-kargo takibi, teslîmat, iadeler vbg. lojistik faaliyetlerdir. |
| 514 |
Dağıtım
Merkezi |
Distribution Center |
Dağıtım
Yönetimi |
Ürünlere
yönelik depolama, katma değerli işlemler, elleçleme, ambalajlama ve
sevkiyatın yapıldığı lojistik depolardır. |
| 515 |
Dağıtım
Merkezi Hizmet Ücreti |
Distribution
Center Fee / Mark-Up |
Depo
Yönetimi |
Dağıtım
merkezinin yaptığı tüm lojistik faaliyetler için kg, palet vb. başına
belirlemiş olduğu hizmet ücretidir. |
| 516 |
Damping |
Dumping |
Dış
Ticaret |
Bir
malın pazar değerinin ve mâliyetinin altında satılması sonucu başka
firmaların zarar görmesidir. |
| 517 |
Dara |
Tare |
Taşımacılık
Yönetimi |
Taşıma kabının boş ağırlığıdır. |
| 518 |
Dayanıksız
Mal/Yük |
Perishable Freight |
Lojistik
Yönetimi |
Taşımalarda
olabilecek gecikmelerde önemli ölçüde değer yitirebilen kargodur (Genellikle
taze meyve ve sebze için kullanılır). |
| 519 |
DDP |
Delivered
Duty Paid (DDP) |
Dış
Ticaret |
Belirtilen
varış yerinde gümrük vergisi ödenmiş olarak yapılan uluslararası teslim şekli
kavramıdır. |
| 520 |
DDU |
Delivered
Duty Unpaid (DDU) |
Dış
Ticaret |
Belirtilen
varış yerinde gümrük vergisi ödenmeksizin yapılan uluslararası teslim şekli
kavramıdır. |
| 521 |
Değer
Zinciri |
Value
Chain |
Lojistik
Yönetimi |
Müşteri
isteklerine göre ilk madde/hizmetin temininden son madde/hizmet tüketimine
kadar olan süreçte yer alan, birbirleriyle malzeme hizmet ve bilgi akışı
şeklinde ilişkilileri olan ve ürüne değer ekleyen işlemler bütünüdür. |
| 522 |
Denetlenebilirlik |
Auditability |
Tedârik
Zinciri Yönetimi |
Verilerin,
kaynak dokümanlara dayalı, doğruluğunun kanıtlanması kolay olan ve
denetçilerin güvenebileceği çağdaş bir bilgi sistemleri özelliğidir. |
| 523 |
Dengelenmiş
Performans Kartı |
Balanced
Scorecard |
Performans
Yönetimi |
Finansal
ve finansal olmayan iş performansı ölçümlerinin dengesinden oluşan sistematik
bir performans değerlendirme sistemidir. |
| 524 |
Depo |
Warehouse |
Depo
Yönetimi |
Gereksinime
bağlı olarak belirli bir süre için ürünlerin konulduğu kapalı ya da açık
güvenlikli alandır. |
| 525 |
Depo
Birleştirme |
Centralization
of Warehouse |
Depo
Yönetimi |
Her
bir stok kaleminden daha az sayıda stok bulundurmak amacıyla farklı depoların
birleştirilmesidir. |
| 526 |
Depo
Yönetim Sistemi |
Warehouse
Management System |
Depo
Yönetimi |
Depoların; mal kabul, yerleştirme, stok yönetimi,
sayım, işgücü yönetimi, toplama, ambalajlama, sevkiyat plânlama vbg.
işlemlerinin barkod, RF terminalleri, otomatik malzeme taşıma sistemleri vd.
çağdaş teknolojiler kullanarak yönetimini sağlayan yazılım |
| 527 |
Depo
Yönetimi |
Warehouse
Management |
Depo
Yönetimi |
Depoların
yönetilmesine yönelik olarak yapılan tüm depolama faaliyetlerinin genel
adıdır. |
| 528 |
Depolama |
Storage |
Depo
Yönetimi |
Bir
malın kullanılmak ya da sevkedilmek üzere belirlenen koşullara uygun olarak
stoklanması işlemidir. |
| 529 |
Depolama
Mâliyeti |
Storage
Cost |
Depo
Yönetimi |
Malın
depolanması için kira, amortisman, işçilik, sigorta, genel giderler vbg.
yapılan masrafların toplamıdır. |
| 530 |
Depolama
Plânı |
Storage
Plan |
Depo
Yönetimi |
Depo
içinde bulunan veya bulunması plânlanan malzeme cinslerini ve işgâl ettiği
hacimleri gösteren kroki şeklinde ifâde edilmiş plândır. |
| 531 |
Dış
Kaynak Kullanımı |
Outsourcing |
Lojistik
Yönetimi |
Dış
Kaynak Kullanımı, şirketlerin kendi temel (core) faaliyetlerine daha fazla
odaklanmak, mâliyetlerini azaltmak, kaliteyi yükseltmek, verimliliğini
artırmak, sabit mâliyetleri değişken mâliyetler hâline dönüştürmek, ilgili
tedârikçinin uzmanlık, yatırım |
| 532 |
Dip Tarama |
Dredging |
Taşımacılık
Yönetimi |
Deniz,
nehir, kanal tabanındaki çamurun kazılarak gemilerin ilerlemesi veya
yanaşması için derinlik kazandırılmasıdır. |
| 533 |
Doğrudan
İletim |
Direct
Transmission |
Lojistik
Bilgi Sistemleri |
Ücüncü
bir şahış karışmadan verinin doğrudan yollayıcıdan alıcıya ulaşmasıdır. |
| 534 |
Doğrudan
Kanal |
Direct
Channel |
Satış-Pazarlama |
Kendi
satış elemanlarının müşterilere aracısız, doğrudan ürün/hizmet satışıdır. |
| 535 |
Doğrudan
Mağazaya Teslim |
Direct
Store Delivery |
Dağıtım
Yönetimi |
Ürünün
ilk sevkiyat noktasından satış noktasına doğrudan gönderilmesidir. |
| 536 |
Doğrudan
Sevkiyat |
Direct
Shipment |
Taşımacılık
Yönetimi |
Ürünlerin
bir depolama işlemi yapmaksızın müşteriye gönderilmesidir. |
| 537 |
Doğrudan
Teslîmat |
Non-stop
Delivery |
Taşımacılık
Yönetimi |
Yükün
herhangi bir yerde stoklanmadan müşterisine teslim edilmesidir. |
| 538 |
Dökme
Yük |
Bulk
Cargo |
Taşımacılık
Yönetimi |
Bir
ambalaj içinde olmayan yüktür. |
| 539 |
Dönemsel
Sayım |
Cycle
counting |
Depo
Yönetimi |
Stok
doğruluğunu sağlamak amacıyla, stoğun belirli dönemlerde bir düzen içersinde
sayılması ve kaydedilmesi işlemidir. |
| 540 |
Dördüncü Parti Lojistik |
Fourth
Party Logistics (4PL) |
Lojistik
Yönetimi |
Müşterilerine
kapsamlı tedârik zinciri çözümleri sunmak için, kendi organizasyonunun
kaynaklarını, yeteneklerini ve teknolojisini, üçüncü taraf lojistik (3PL)
şirketleri ile biraraya getiren ve tüm zincirin tasarımını ve yönetimini
üstlenen şirketlerdir. |
| 541 |
Düzenli
Hat İşletmecisi |
Liner |
Taşımacılık
Yönetimi |
Tarifeli
bir düzen içinde yük taşımacılığı hizmeti veren şirketlerdir. Örneğin;
denizyolu ile belirlenmiş bir sefer programına göre hizmet veren gemi hattı
işletmecileri. |
| 542 |
DWT |
Dead
Weight Tonnage (DWT) |
Taşımacılık
Yönetimi |
Bir
geminin yük ve diğer ağırlıklar dahil
taşıyabileceği en fazla ağırlıktır. |
| 543 |
Ekonomik
Sipâriş Miktarı (ESM) |
Economic
Order Quantity (EOQ) |
Stok
Yönetimi |
Sipâriş
ve stok mâliyetinin birlikte dikkate alınması sonucu elde edilerek
tedârikçiye verilen sipâriş miktarıdır. |
| 544 |
Elde
Bulundurma Mâliyeti |
Inventory
Holding Cost |
Stok
Yönetimi |
Bkz:
Stok Bulundurma Mâliyeti |
| 545 |
Elde
Bulundurmama Mâliyeti |
Stockouts
Cost |
Stok
Yönetimi |
Bkz:
Stok Bulundurmama Mâliyeti |
| 546 |
Elektronik
Fon Transferi |
Electronic
Funds Transfer (EFT) |
Lojistik
Bilgi Sistemleri |
Ödemelerin
elektronik ortamda gerçekleştirilmesidir. |
| 547 |
Elektronik
İmza |
Elektronic
Signature |
Lojistik
Bilgi Sistemleri |
Elektronik
veya grafik olarak oluşturulmuş, işlemlerin tamamlanması için yetki veren ve
yalnızca o kişiyi temsil eden şekil, imza veya koddur. |
| 548 |
Elektronik
İş |
Electronic
Business |
Lojistik
Bilgi Sistemleri |
İş
dünyasındaki faaliyetlerin internet ortamında gerçekleştirilmesidir. |
| 549 |
Elektronik
Lojistik |
Electronic
Lojistics |
Lojistik
Bilgi Sistemleri |
Lojistik
yönetiminde elektronik bilgi sistemlerinin kullanılmasıdır. |
| 550 |
Elektronik
Ticaret |
Electronic
Commerce |
Lojistik
Bilgi Sistemleri |
Mal
ve hizmetlerin üretimi, tanıtımı, satışı, satınalınması vbg. faaliyetlerin,
elektronik ortamlar üzerinde, yazılımlar kullanarak ve gerçek zamanlı
(on-line) olarak yapılmasıdır. e-ticaret olarak da bilinir. |
| 551 |
Elektronik
Veri Değişimi |
Electronic
Data Interchange (EDI) |
Lojistik
Bilgi Sistemleri |
Farklı
yazılımlar arasında amacına uygun olarak gerçekleşen ve standart yapıda olan
veri aktarımı veya paylaşımıdır.. |
| 552 |
Elle
Toplama Sistemi |
Manual
Picking System |
Depo
Yönetimi |
Depolarda
ürünlerin elle toplandığı sistemdir. |
| 553 |
Elleçleme |
Handling |
Depo
Yönetimi |
Depoda
malzeme boşaltma, mal kabul, seçerek ayırma, teslim-tesellüm, paket açma,
bölme, istifleme, yerleştirme, yerini değiştirme, yenileme-eksik tamamlama,
toplama, ambalajma, yükleme vbg. işlemlerdir. |
| 554 |
Emniyet
Stoğu |
Safety
Stock |
Stok
Yönetimi |
Bkz:
Güvenlik Stoğu |
| 555 |
En
Az Toplam İşlem İlkesi |
Principle
of Minimum Total Transactions |
Tedârik
Zinciri Yönetimi |
Tedârik
zinciri boyunca gerçekleştirilen toplam işlem sayısını en aza indirme
ilkesidir. Tedârik zincirini yönetmenin bir amacı, bu ilkeyi uygulamaktır. |
| 556 |
Entelektüel
Mülkiyet |
Intellectual
Property |
Dış
Ticaret - Satış-Pazarlama |
Patenti,
telif hakkı, ticarî veya hizmet markası olan ürünlerdir. |
| 557 |
Envanter |
Inventory |
Stok
Yönetimi |
İşletmedeki
tüm demirbaş ve stokların fiziksel ve/veya malî listesidir. |
| 558 |
Envanter
Kontrol |
Inventory
Control |
Stok
Yönetimi |
Bkz:
Stok Kontrol |
| 559 |
Envanter
Yönetimi |
Inventory
Management |
Stok
Yönetimi |
Bkz:
Stok Yönetimi |
| 560 |
Erteleme
İlkesi |
Postponement
Principle |
Lojistik
Yönetimi |
Müşterinin
sipârişi kesinleşinceye kadar, son işlemler (ambalaj vbg.), yükleme, teslîmat
gibi faaliyetlerin geciktirilmesidir. |
| 561 |
Etiketleme |
Labelling |
Depo
Yönetimi |
Etiket
ile ürün tâkibi yapılan depolarda, ürünün depoya alınmadan önce ürüne
uygulanan etiketleme (kodlama) işlemidir. |
| 562 |
Etkin
Tüketici Yanıtı |
Efficient
Consumer Response (ECR) |
Satış-Pazarlama |
Müşteri
isteklerinin daha iyi, daha hızlı, daha düşük mâliyetli ve tam zamanında
yerine getirilmesi ve bilginin bir bütün olarak paylaşılması için lojistik
kanal içerisinde tüm tarafların birlikte çalıştığı basit, hızlı ve müşteri
odaklı sistemdir. |
| 563 |
Evsahibi Liman |
Landlord
Port |
Taşımacılık
Yönetimi |
Altyapı
ve genel yönetimin kendisine, vinç ve diğer donanım ile bunların yönetiminin
farklı özel şirketlere ait olduğu limandır. |
| 564 |
Extranet |
Extranet |
Taşımacılık
Yönetimi |
Şirket
bilgisayar ağının müşteri ve/veya tedârikçileri kapsayacak şekilde
genişletilmesidir. |
| 565 |
Faaliyet
Tabanlı Mâliyetlendirme |
Activity
Based Costing (ABC) |
Mâliyet
Yönetimi |
Hatasız
ürün ve süreç mâliyetlendirmesi için giderleri faaliyetlerle, nesnelerle ve
süreçlerle ilişkilendiren bir mâliyet hesaplama sistemidir. |
| 566 |
Faaliyet
Tabanlı Yönetim |
Activity
Based Management (ABM) |
Tedârik
Zinciri Yönetimi |
İş
performansını artırmak için faaliyet tabanlı mâliyetlendirmenin uygulandığı
yönetim şeklidir. |
| 567 |
Fason
Üretim |
Subcontract
Production |
Üretim
Yönetimi |
Yarı
ürün veya ürünlerin hammaddesini vererek veya vermeyerek belirlenmiş
koşullara uygun olarak başka işletmelerde ürettirilmesidir. |
| 568 |
FEFO |
First
Expiry First Out (FEFO) |
Depo
Yönetimi |
Genellikle
depolamada kullanılan ve son kullanım tarihi önce olan malın ilk çıkacağını
öngören kuraldır. |
| 569 |
FIATA |
International
Federation of Freight Forwarders
Associaton (FIATA) |
Taşımacılık
Yönetimi |
Uluslararası
Taşıma İşleri Organizatörleri Federasyonu'nun kısaltmasıdır. |
| 570 |
FIFO |
First
In First Out (FIFO) |
Depo
Yönetimi |
Genellikle
depolamada kullanılan ve ilk giren malzemenin ilk çıkacağını öngören
kuraldır. |
| 571 |
Fiktif Depo |
Fictive
Bonded Warehouse |
Depo
Yönetimi |
Bkz: Özel Antrepo |
| 572 |
Filo yönetimi |
Fleet
Management |
Taşımacılık
Yönetimi |
Faaliyet kapsamı içindeki noktalar arasında malzeme, insan ve/veya hizmetlerin
taşınmasında kullanılacak olan ulaştırma araçlarının bir merkez tarafından seçimi, rotalanması, yüklenmesi
ve tâkibi gibi etkinliklerin tümüdür. |
| 573 |
Fiziksel
dağıtım |
Physical
Distribution |
Dağıtım
Yönetimi |
Üretilen
malların tüketicilere fiziksel olarak taşınması, depolanması, stok
kontrollarının yapılması, ambalajlanması, bilgi iletişimi ve sipâriş
işlemlerinin gerçekleştirilmesidir. Giden (outbound) lojistiğe karşılık gelen
bir terimdir. |
| 574 |
FOB |
Free
On Board |
Dış
Ticaret |
Satıcı
ihraç işlemleri ve/veya gümrüklemesi bitmiş malların alıcının belirttiği
zamanda adı belirtilen sevk limanında ve geminin küpeştesini aşkın olarak
verdiği ve bu aşamadan sonraki tüm masraf ve risklerin alıcıya ait olduğu
uluslararası teslim şekli k |
| 575 |
Forklift |
Forklift/Lift
Truck |
Depo
Yönetimi |
Açık
ve kapalı alanlarda yükleme, boşaltma, taşıma, yerleştirme vbg. işlemler için
kullanılan araçtır. |
| 576 |
Formların
Savaşı |
Bottle
of the Forms |
Dış
Ticaret |
Aynı
amaca yönelik olsa bile farklı şirketler tarafından kullanılan formların
içeriklerinin farklı olmasından kaynaklanan sorundur. |
| 577 |
Garanti
Belgesi |
Certificate
of Guarantee |
Dış
Ticaret |
İthal
edilen ve satış sonrası bakım-onarıma tâbi ürünler için bakanlıkça verilen ve
ithalatı yapan firmanın satış ve satış sonrası hizmet taahütlerini içeren
belgedir. |
| 578 |
Geçici
Kabul (Depo) |
Temporary
Admision (Warehouse) |
Depo
Yönetimi |
Depoya
gelen malzemelerin kesin kabulünden önce yapılan kabul işlemidir. Geçici
kabule alınan malzemelere çeşitli kontrol işlemleri uygulanarak kesin kabul
işlemine geçilir. |
| 579 |
Geçici
Kabul (İthalat) |
Temporary
Importation |
Dış
Ticaret |
Ham,
yarı ürün veya ürün maddenin yurtdışından getirtilerek, ülke içinde farklı
maddeler katarak veya katmayarak ya da üzerinde katma değerli işlemlerde
(işçilik vbg.) bulunarak veya bulunmayarak yarı ürün veya ürün hâline
getirilmesi ve yurtdışına çıkarı |
| 580 |
Gelir
Yönetimi |
Yield
Management |
Satış-Pazarlama |
Gelirlerin
verimli uygulamalar ile artırılmasıdır. |
| 581 |
Gemi
Bekleme Süresi |
Lay
Time |
Taşımacılık
Yönetimi |
Geminin
yük almak ve/veya boşaltmak için limanda beklemesi için izin verilen süredir.
Bu süre zarfında gemiyi kiralayan kuruluşlar geminin beklemesinden dolayı
gemi sahibine ek bir ödeme yapmaz. Ancak izin verilen sürenin aşılması
durumunda çeşitli hesapl |
| 582 |
Gemi
İnşaatı |
Shipbuilding |
Üretim
Yönetimi |
Gemi
üretimidir. |
| 583 |
Gemi
Kiralama Sözleşmesi |
Charter
Party |
Taşımacılık
Yönetimi |
Gemi
sahibi ile bir kişi veya kuruluş arasında yapılan kiralama sözleşmesidir. |
| 584 |
Gemi
Söküm |
Ship
Breaking |
Üretim
Yönetimi |
Yararlı
ömrü dolan gemilerin malzemelerinden yararlanmak üzere parçalanarak hurdalara
ayrılmasıdır. |
| 585 |
Geniş
Alan Ağları |
WAN
(Wide Area Network) |
Lojistik
Bilgi Sistemleri |
Farklı
,uzak bölgelerde bulunan bilgi işlem donanımları veya yerel ağların özel
iletişim hatları ile birbirine
bağlanarak oluşturdukları ağlardır. |
| 586 |
Geri
Dönüşlü Lojistik |
Reverse
Logistics |
Tersine
Lojistik |
Bkz:
Tersine Lojistik |
| 587 |
Geri
Dönüşüm Mâliyeti |
Return
Disposal Costs |
Mâliyet
Yönetimi |
Kullanıldıktan
sonra atılan veya geri dönüşümü olan ürünlerin geri gönderilmesiyle oluşan
masraflardır. |
| 588 |
Geri
Taşıma |
Backhaulage |
Taşımacılık
Yönetimi |
Bir
araç ile götürülen yüklerin bırakılarak, gidiş ve dönüş taşıma ücretinin
birlikte düşünülerek, aynı araç ve aynı güzergâh kullanılıp, aynı yüklerin
geri getirilmesi veya farklı yüklerin getirilmesidir. |
| 589 |
Gezer
Köprülü Vinç |
Crane |
Depo
Yönetimi |
Konteyner
vb. yükleri kaldırma, taşıma ve yerleştirme amaçlı ekipmandır. |
| 590 |
Gizlenmiş
Kargo |
Concealed
Cargo |
Taşımacılık
Yönetimi |
Taşıyıcı
araç içine saklanan, dokümanlarda belirtilmeyen ve farkedilmeyeceği
varsayılan, yasal olmayan yüklerdir. |
| 591 |
Gizli
Geçiş |
Secret
Crossing |
Dış
Ticaret |
Kaçakçıların,
ülke sınırlarından, küçük araçları ile yakalanmamak üzere, genelde çok
kontrol edilmeyen kapılardan geceleri geçiş durumudur. |
| 592 |
Global Teminat |
General
Security |
Dış
Ticaret |
Gümrükleme
muameleleri sırasında, devletin haklarını (vergiler yönünden) garantiye almak
amacıyla, birden fazla yapılacak işlemde kullanılmak üzere, işlemin
yapılacağı Gümrük Müdürlüğü'ne hitâben düzenlenen teminattır. |
| 593 |
Gönderici |
Shipper |
Taşımacılık
Yönetimi |
Ürünün
taşınmasını talep eden taraftır. |
| 594 |
Gövde
Altı Hacim |
Bellyspace |
Taşımacılık
Yönetimi |
Uçaklarda
ana gövdesinin altında bulunan ve yolcu bagajları ile yüklerin konduğu
bölgedir. |
| 595 |
Gri
Pazar |
Gray
Market |
Dış
Ticaret |
Bölgesinde
resmî ve tek distribütör olan şirketin izni olmadan bir ürünün aynı bölgede
başka şirketler tarafından satılmasıdır. |
| 596 |
Groston |
Gross
tonnage |
Taşımacılık
Yönetimi |
Geminin
tüm kapalı alanlarının hacmidir. Geminin boyutları ile ilişkilidir. |
| 597 |
Grupaj |
Groupage |
Taşımacılık
Yönetimi |
Bkz:
Parsiyel |
| 598 |
Gümrük
Beyannâmesi |
Customs
Declaration |
Dış
Ticaret |
Gümrük
idâresine herhangi bir gümrük rejimi beyânında bulunulması gereken eşyalara
ilişkin olarak, ilgili dokümanların hazırlanmasından sonra düzenlenen, firma yetkilileri tarafından ya da firma
vekili gümrük müşaviri tarafından ilgili ülkeler gümrük mev |
| 599 |
Gümrük
Müşaviri |
Customs
Broker, Customs Clearing Agent, Customs House Broker (CHB) |
Dış
Ticaret |
İthalatçı
ve ihracatçılar adına gümrüklerde iş tâkip etme yetkisine sahip kişi veya
kuruluşlardır. |
| 600 |
Gümrük
Müşavirliği Karnesi |
Customs
Broker's License |
Dış
Ticaret |
Gümrük
işlemlerini bir başkası adına yapma yetki belgesidir. |
| 601 |
Gümrük
Tarife İstatistik Pozisyonu (GTİP) |
Harmonized
Tariff Schedule (HTS) |
Dış
Ticaret |
Ürün
ve kaynağın ülkesine bağlı olarak ithal edilen mallar için ne kadar vergi
isteneceğinin listelendiği bir dokümandır. |
| 602 |
Gümrük
Tarife Kotaları |
Tariff
Rate Quotas |
Dış
Ticaret |
Belirli
bir tarife oranına kadar ithal edilebilecek miktarı tanımlar ve bu miktar
dışında dışındakilere daha farklı (yüksek) bir tarife oranı uygulanır. |
| 603 |
Gümrük
Vezne Alındısı |
Customs
Receipt |
Dış
Ticaret |
Gümrükte
yapılan her türlü ödemeyi gösteren ve malzemenin ithalatında kullanılan bir
belgedir. |
| 604 |
Güvenlik
Stoğu |
Safety
Stock |
Stok
Yönetimi |
Tedârik
süresi ve tüketim (satış) hızında olabilecek beklenmeyen durumlar sonucunda
stoksuz kalma durumuna düşmemek için tutulan stok miktarıdır. |
| 605 |
Güzergâh |
Route |
Taşımacılık
Yönetimi |
İnsan,
mal, araç, hizmet veya bilginin önceden belirlenmek üzere harekete başlangıç
ve bitiş noktaları arasında izleyeceği yoldur. |
| 606 |
Güzergâh
Belirleme Doğruluğu |
Routing
Accuracy |
Dağıtım
Yönetimi |
Dağıtım
işlemlerinin belirli yönetsel kurallara uygunluğu ve belirli bir kaynak kullanımı dahilinde
yapılabilirliğidir. |
| 607 |
Güzergâh
Plânlama |
Route
Planning |
Taşımacılık
Yönetimi |
Sipâriş,
araç, iklim, işgücü, kapasite, hız, mâliyet, zaman vd. bilgilere göre
güzergâhların belirlenmesi sürecidir |
| 608 |
Haber
Taşıyıcı Site |
Portal |
Lojistik
Bilgi Sistemleri |
Internet
üzerinden gereksinim duyulan bilgilere ulaşmak, bilgi göndermek ve işlem
yapabilmek üzere oluşturulan web siteleridir. Portallar tüm internet
gereksinimlerini bir noktadan sağlamaya çalışırlar. Portallar genelde
e-posta, gerçek zamanlı ve çoklu k |
| 609 |
Habersiz
Gönderici |
Naive
Host |
Taşımacılık
Yönetimi |
Gönderici
firmaların, yasal olmayan işlere haberleri olmadan alet olarak kullanılma
durumudur. Örneğin; kaçakçılar yasal olmayan mallarını yasal mallarının
yanında yasal gönderici firmanın haberi olmadan göndertebilirler. |
| 610 |
Hakemlik
Müessesesi |
Arbitration |
Taşımacılık
Yönetimi |
Taşıma
sözleşmelerinde bulunan ve uyuşmazlık durumunda başvurulan hükümdür. |
| 611 |
Hamûle
Senedi |
CIM
Rail Consignment Note, Bill of Carriage |
Taşımacılık
Yönetimi |
Trenle
yapılan taşımacılıkta kullanılan makbuz niteliğindeki belgedir. Kıymetli
evrak özellğine sahip değildir. |
| 612 |
Hareketli
Kasa |
Swap
Body |
Taşımacılık
Yönetimi |
Konteynerler
gibi taşınan, ancak boyutları itibariyle farklı olan, özellikle intermodal
taşımacılıkta kullanılan römork ve vagon şasilerine bağlanabilen metal yük
kasalarıdır. |
| 613 |
Hasar |
Damage |
Lojistik
Yönetimi |
Malzemelerin
nakliyesi, depolanması, elleçlenmesi vd. işlemleri sırasında oluşan yırtılma,
çatlama, kırılma, bozulma, deforme olma, ıslanma vbg. değer ve zaman kaybına
neden olan zararların tümüdür. |
| 614 |
Hasar
Talebi-Hak İddiası |
Claim |
Lojistik
Yönetimi |
Üçüncü
taraf lojistik şirketler aleyhinde, gerçekleştirdiği hizmetteki kusur
nedeniyle oluşan hasarın karşılanması için ileri sürülen taleptir. |
| 615 |
Hatalı
Teslîmat |
Carrier's
Misdelivery |
Taşımacılık
Yönetimi |
Taşıyıcının
sorumlu olduğu malı yanlış bir tarafa teslim etmesidir. |
| 616 |
Hava
Konişmentosu |
Airwaybill
(MAWB & HAWB) |
Taşımacılık
Yönetimi |
Havayolu
taşıma senedidir. I.A.T.A. üyesi havayolu taşıma şirketleri tarafından
düzenlenir. |
| 617 |
Hava
Trafik Kontolu |
Air
Traffic Control |
Taşımacılık
Yönetimi |
Havaalanalarında
uçakların iniş ve kalkışlarını yöneten birimdir. |
| 618 |
Havalimanı
Kapasitesi |
Airport
Capacity |
Taşımacılık
Yönetimi |
Havalimanından
geçiş yapabilecek yolcu sayısı ve/veya yük miktarıdır. |
| 619 |
Hızlandırma |
Expediting |
Taşımacılık
Yönetimi |
Malların
hızlandırılmış bir şekilde normal kanallardan taşınmasıdır. |
| 620 |
Hızlı
Yanıt |
Quick
Response (QR) |
Lojistik
Yönetimi |
Çağdaş
Bilgi Teknolojilerinin kulanılarak çekme esaslı bir anlayışla sipârişten
teslîmata olan sürenin en aza indirilmesidir. Amaç talebin en hızlı şekilde
karşılanmasıdır. |
| 621 |
Hizmet
Düzeyi |
Service
Level |
Satış-Pazarlama |
Müşteri
talebinin öngörülen sürede stoktan karşılama oranıdır. Servis düzeyi % 100
olarak verilirse, bunun anlamı tüm taleplerin % 100’ünün anında stoktan
karşılanacağı anlamındadır. % 80 olarak verilirse, gelen taleplerden dolayı %
20 kadar stok bulundur |
| 622 |
IATA |
International
Air Transport Association |
Taşımacılık
Yönetimi
Uluslararası
Hava Taşımacılığı Birliği'nin kısaltması olup, havayolu taşıyıcı ve aracı
şirketleri temsil eder. |
| 623 |
Interline
Antlaşmaları |
Interline
Agreements |
Taşımacılık
Yönetimi |
Hava
kargo hat işletmecilerinin içinde yer almadıkları yerlerde başka hat
işletmecileri ile antlaşma yaparak hizmet vermeleridir. |
| 624 |
Internet |
Internet |
Taşımacılık
Yönetimi |
Dünyanın
çeşitli yerlerinde bulunan bilgisayar ağlarının birbirine bağlanmasını
sağlayan evrensel bilgisayar ağıdır. |
| 625 |
Intranet |
Intranet |
Taşımacılık
Yönetimi |
Şirket
birimleri arasında veri değişimini sağlamak üzere bilgisayarların birbirine
bağlanmasıdır. |
| 626 |
İade |
Return |
Lojistik
Yönetimi |
Müşterinin,
bir bedel ödeyerek satın aldığı malları hasarlı olmasından dolayı ya da diğer
nedenlerle (beğenmeme, parasını ödeyememe, vs.) geri geri vermesidir. |
| 627 |
İade
İşlemleri Mâliyeti |
Return
Processing Cost |
Mâliyet
Yönetimi |
Onarım,
yenileme, fazlalık, eskime, yaşam süresinin dolması, sorunların teşhisi,
ürünlerin değiştirilmesi, ekolojik etmenler gibi nedenlerden dolayı
oluşan iade işlemlerinin mâliyetidir. |
| 628 |
İade
Ürün Elleçlemesi |
Return
Goods Handling |
Lojistik
Yönetimi |
Müşteriden
tedârikçiye geri gönderilen ürünleri içeren işlemlerdir. |
| 629 |
İade
Ürün Yetkisi |
Return
Product Authorization |
Satış-Pazarlama |
Genellikle
"Garanti/Geri Dönüşüm" bilgisini de içeren, şirketin orijinal
ürünleri ile iade nedenlerini tanımlama yetkisidir. |
| 630 |
İç
Suyolları Taşımacılığı |
Inland
Shipping |
Taşımacılık
Yönetimi |
Nehirler,
göller ve kanallar üzerinde özel tip gemiler ile yapılan taşımacılıktır. |
| 631 |
İhracat |
Export |
Dış
Ticaret |
Malların
içinde bulunulan ülkeden bir başka ülkeye gönderilmesi yolu ile oluşan
ticarettir. |
| 632 |
İhracat
Bildirim Formu |
Export
Declaration Form |
Dış
Ticaret |
İhracatçı
tarafından devlete verilen ve ihraç ürünleri hakkında temel bilgiler içeren
bir formdur. |
| 633 |
İhracat
Sübvansiyonları |
Foreign
Subsidies |
Dış
Ticaret |
İhracatçı
şirketlerin dış pazarlardaki rekâbet gücünü artırmak için devletten aldığı
hibe, vergi iadesi, devlet olanaklarının ucuz veya ücretsiz kullanımı gibi
haklardır. |
| 634 |
İkili
Antlaşma |
Bilateral
Agreements |
Dış
Ticaret |
İki
ülke arasında yapılacak programlı uçuşlara (yolcu ya da kargo) izin veren ve
sözkonusu ülkeler tarafından onaylanan anlaşmadır. |
| 635 |
İkmâl |
Replenishment |
Stok
Yönetimi |
Malzemenin
stoklama süreci aşamaları arasında farklı ambalaj biçimleri ve/veya depolama
lokasyonları hâlindeki akışının (bulunabilirliğinin-tedâriğinin)
sağlanmasıdır. Örneğin paletli stoklamadan kutulu stoklamaya, kutulu
stoklamadan adetsel stoklamaya ge |
| 636 |
İlk
Girişimci Avantajı |
First
Mover Advantage |
Satış-Pazarlama |
Bir
şirketin, yeni bir ürünü veya hizmeti pazara sunmasıyla elde ettiği bir
ticarî avantajdır. |
| 637 |
İntermodal
Taşımacılık |
Intermodal
Transportation |
Taşımacılık
Yönetimi |
Aynı
taşıma aracı veya kabı ile iki veya daha fazla taşımacılık modu kullanılarak
yapılan ve mod değişimlerinde araç veya kap içindeki yüklerin herhangi bir
elleçlemeye tâbi tutulmadığı taşıma şeklidir. |
| 638 |
İrsaliye |
Dispatch
List |
Dağıtım
Yönetimi |
Bkz:
Sevk İrsaliyesi |
| 639 |
İstifleme |
Stowing |
Depo
Yönetimi |
Hacmi
dikey yönde kullanmak amacıyla malzemelerin üst üste yığılmasıdır. |
| 640 |
İş,
Ticaret ve Taşımacılık İçin Elektronik Veri Değişimi |
Electronic
Data Interchange for Administration, Commerce and Transport (EDIFACT) |
Lojistik
Bilgi Sistemleri |
Uluslararası
ticaretin ve taşımacılığın etrkinlik ve verimliliğini artırmak amacıyla
ticarî verilerin içeriğine elektronik yoldan ulaşabilmek için geliştirilen
bir dünya standardıdır. |
| 641 |
İşbirliğine
Dayalı Tahmin, Plânlama ve İkmâl |
Collaborative
Planning Forecasting and Replenishment (CPFR) |
Lojistik
Yönetimi |
Tedârik
zincirinde yer alan tüm taraflar (şirketler) arasında çağdaş bilgi
teknolojileri kullanarak etkin bir bilgi paylaşımı, ortak yarar sağlama ve
eşgüdümlü plânlama yoluyla ürün ve bilgi akışının; müşteri taleplerindeki
değişiklikleri dikkate alarak, |
| 642 |
İthalat |
Import |
Dış
Ticaret |
Malların
bir başka ülkeden, içinde bulunulan ülkeye getirilmesi yolu ile oluşan
ticarettir. |
| 643 |
İthalat
Sorumlusu |
Importer
of Record |
Dış
Ticaret |
İthalat
gümrük işlemleri ile ilgili yasal düzenlemeleri yerine getirmekten sorumlu
olan taraftır. |
| 644 |
İtme
Esaslı Sistemler |
Push
Systems |
Üretim
Yönetimi |
Üretim
ve dağıtımın kesinleşmiş sipârişlere dayalı olmadan, talep tahminleri esas
alınarak gerçekleştirilmesidir. Ürün, satış noktalarına doğru itilir ve
satılması beklenir. |
| 645 |
İzleme |
Tracking
and Tracing |
Lojistik
Bilgi Sistemleri |
Yük,
araç ve kap hareketlerinin, bir merkezden izlenerek kaydedilmesidir. |
| 646 |
Kablosuz
Ağ |
Wireless
Network |
Lojistik
Bilgi Sistemleri |
RF
teknolojisi kullanarak ve kablo gerektirmeyen ağlardır. |
| 647 |
Kabotaj |
Cabotage |
Lojistik
Yönetimi |
1.Bir
ülkenin kendi ülkesi içinde taşımacılık yapma yetkisini sadece kendi
bayrağını taşıyan taşıyıcılara vermesidir. 2. Karayolu taşımacılığında ticarî
araç sürücülerinin başka ülkelerde çalışma hakkıdır. |
| 648 |
Kabul
Belgesi |
Acceptance |
Dış
Ticaret |
Âmir
banka tarafından alınan ve üzerinde yazılı miktarın belirtilen tarihte
ödeneceğini gösteren belgedir. |
| 649 |
Kademeli
Stok |
Echelon
Inventory |
Stok
Yönetimi |
Müşteri
gereksinmelerini karşılamak üzere tedârik zinciri boyunca aynı ürün için
oluşturulan ardışık stoklardır. |
| 650 |
Kamçı
Etkisi |
Bullwhip
Effect, Whiplash Effect |
Tedârik
Zinciri Yönetimi |
Talepteki
değişikliklerin tedârik zincirinde geriye doğru ilerlerken etkilerinin çok
daha fazla artan oranda değişikliklere neden olmasıdır. tedârik zinciri
yönetiminin temel amaçlarından biri, kamçı etkisini azaltmaktır. |
| 651 |
Kamyon |
Truck |
Taşımacılık
Yönetimi |
Şasisi,
farklı amaçlı şasi üstü ekipman veya kasa monte etmeye uygun, en az iki
dingilli motorlu kara taşıt aracıdır. |
| 652 |
Kamyon
Römork |
Truck
Trailer |
Taşımacılık
Yönetimi |
Bir
kamyon ve taşıyacağı yükün özelliklerine uygun bir şekilde îmal edilen
römorktan oluşan, yük taşıma amaçlı karayolu taşıma aracıdır. |
| 653 |
Kamyon
Yükünden Az |
Less
Than Truck Load (LTL) |
Taşımacılık
Yönetimi |
Bir
kamyonun tam olarak doldurulamamasıdır. |
| 654 |
Kanal
Çatışması |
Channel
Conflict |
Satış-Pazarlama |
Bir
şirketin eski ve yeni dağıtım kanallarının birbiri ile rekâbet etmesi
durumunda ortaya çıkan çatışmalardır. |
| 655 |
Kanal
Ortakları |
Channel
Partners |
Dağıtım
Yönetimi |
Bkz:
Dağıtım Kanalı |
| 656 |
Kanban |
Kanban |
Üretim
Yönetimi |
Tam
Zamanında Üretim/Dağıtım sistemlerinde
gereksinim duyulan malzemenin, gereksinim duyulduğu zaman ve miktarda
teminini sağlayacak şekilde üzerinde bilgi taşıyan karttır. |
| 657 |
Kapalı
Çevrimli MRP |
Closed
Loop MRP |
Üretim
Yönetimi |
Malzeme
Gereksinim Plânlamasının (MRP) işçilik ve makina kapasitesi verilerine göre
gerçekleştirilmesidir. |
| 658 |
Kapasite |
Capacity |
Lojistik
Yönetimi |
Belirlenmiş
koşullar altında, süre veya başka ölçütlere göre elde edilebilecek en yüksek
üretim (çıktı) miktarıdır. |
| 659 |
Karar
Destek Sistemi |
Decision
Support System |
Lojistik
Optimizasyonu |
Yöneticilerin
etkin kararlar vermesine yardımcı olmak üzere hazırlanmış karar destek
yazılımlarıdır. |
| 660 |
Karayolu-Demiryolu
Taşımacılığı |
Piggybacking |
Taşımacılık
Yönetimi |
Aynı
sevkiyat kapsamında karayolu ve demiryolu taşımacılık modlarının birlikte
kullanılmasıyla gerçekleştirilen intermodal taşımacılıktır. |
| 661 |
Karayolu-Denizyolu
Taşımacılığı |
Fishybacking |
Taşımacılık
Yönetimi |
Aynı
sevkiyat kapsamında karayolu ve denizyolu taşımacılık modlarının birlikte
kullanılmasıyla gerçekleştirilen intermodal taşımacılıktır. |
| 662 |
Karayolu-Havayolu
Taşımacılığı |
Birdybacking |
Taşımacılık
Yönetimi |
Aynı
sevkiyat kapsamında karayolu ve havayolu taşımacılık modlarının birlikte
kullanılmasıyla gerçekleştirilen intermodal taşımacılıktır. |
| 663 |
Kargo |
Cargo |
Taşımacılık
Yönetimi |
Bkz:
Yük |
| 664 |
Kargo
Uçağı |
Freighter |
Taşımacılık
Yönetimi |
Salt
kargo amaçlı kullanılan ve yolcu taşımayan uçaklardır. |
| 665 |
Karne |
Carnet |
Dış
Ticaret |
Satılmayan
ve bu nedenle gümrük vergisi ödenmesi gerekmeyen bagaj, fuar/konser malzemesi
gibi yükler için kullanılan bir dokümandır. Tüketim malları veya dayanıksız
mallar için kullanılamazlar. |
| 666 |
Katma
Değerli İşçilik Verimliliği |
Value
Added Productivity Per Employee |
Performans
Yönetimi |
İşçilik
başına yaratılan katma değeri ifâde etmekte olup, yaratılan katma değerin,
toplam işçilik adam-saatine bölünmesi ile elde edilir. |
| 667 |
Katma
Değerli İşlemler |
Value
Added Operations |
Lojistik
Yönetimi |
Depolarda
müşteri talepleri üzerine yapılan etiketleme, ambalajlama, katlama, ısı
ölçme, aktarma, karıştırma, birleştirme, ayırma, paletleme hafif montaj, iade
işlemleri, imha, barkod işlemleri, bakım-onarım işlemleri vb. gibi
işlemlerdir. Her bir işlem ü |
| 668 |
Kefâlet |
Bailment |
Dış
Ticaret |
Malın
sahibinin, malın sorumluluğunu başkasına (teminatı veren kimseye) aktardığını
ifâde eden yasal bir terimdir. Örneğin taşıyıcılar malı aldığı şartlardaki
durumuyla dağıtmaktan sorumludurlar. |
| 669 |
Kendinden
Yüklemeli |
Self-loading |
Taşımacılık
Yönetimi |
Kendi
üzerinde yükleme boşaltma ekipmanına sahip olunmasıdır. Bu ekipman, taşıyıcı
aracın yükleme ya da boşaltma yapacağı yerde gerekli ekipman olmadığı
takdirde önem kazanır. |
| 670 |
Kentsel
Lojistik |
City
Logistics, Urban Logistics |
Lojistik
Yönetimi |
Pazar
ekonomisi sistemi içinde enerji tüketimi ve trafik sorunlarını dikkate alarak
kentsel alanlarda şirketler tarafından gerçekleştirilen lojistik ve
taşımacılık faaliyetlerinin bütünsel bakış açısıyla eniyilenmesi sürecidir |
| 671 |
Kesikli
Üretim |
Discrete
Manufacturing |
Üretim
Yönetimi |
Farklı
parçaların birleştirilmesi yolu ile ürün üretiminin gerçekleştirilmesidir. |
| 672 |
Kılavuz
Kaptan |
Pilot |
Taşımacılık
Yönetimi |
Liman
alanlarını, boğazları ve/veya kanalların deniz trafiğini ve özelliklerini çok
iyi tanıyan ve bu nedenle gemilerin güvenli bir şekilde manevra yapmasını
sağlayan, gemiye küçük deniz araçları ile getirilen ve işi bittikten sonra
gemiden ayrılan kaptan |
| 673 |
Kırk
Ayak Eşdeğeri |
Fourty
Equivalent Unit (FEU) |
Taşımacılık
Yönetimi |
Kırklık
konteynere karşılık gelen ölçü birimidir. |
| 674 |
Kıyaslama |
Benchmarking |
Performans
Yönetimi |
Bir
şirketin performansını değerlendirmek amacıyla, uygulamalarını, örnek model
veya kıyas olabilecek başka bir şirketin uygulamalarıyla karşılaştırması
sürecidir. |
| 675 |
Kloz |
Clause |
Sigorta |
Sigorta
çeşitlerine göre poliçe genel koşullarındaki noktaları tamamlayan ve
özellikle dikkat edilmesi gereken koşulları gösteren uyarılardr. |
| 676 |
Koasürans |
Co-insurance |
Sigorta |
Riskin
birkaç şirket tarafından, aynı veya farklı oranlarda ortaklaşa teminat altına
alınmasıdır. |
| 677 |
Kodu
Hazır Mal |
Floor
Ready Merchandise (FRM) |
Lojistik
Bilgi Sistemleri |
Tedârikçilerden
mallarını her türlü etiket, fiyat ve güvenlik kodlarıyla parekendecilere
göndermesidir. |
| 678 |
Koli
Cebi |
|
Taşımacılık
Yönetimi |
İlgili
evrağın koli üzerine konması ve dışarıdan okunabilmesi için kullanılan şeffaf
ceptir. |
| 679 |
Kombine
Taşımacılık |
Combined
Transportation |
Taşımacılık
Yönetimi |
Taşımanın
başlangıç ve bitiş aşamalarında karayolunun kullanıldığı ve aradaki uzun
mesafeli taşımanın demir veya deniz yolu ile yapıldığı taşımacılık şeklidir. |
| 680 |
Komple |
Full |
Taşımacılık
Yönetimi |
Bir
taşıma aracı veya kabının bir göndericiye tahsis edilmesidir. |
| 681 |
Konişmento |
Bill
of Lading (BL) |
Taşımacılık
Yönetimi |
Üzerinde
taşınan yükün içeriği ile ilgili bilgiler bulunan yük taşıma senetidir
(Hatalı olarak günlük hayatta “konşimento” olarak kullanılmaktadır). |
| 682 |
Konsinye
Alıcı |
Consignee |
Satınalma
Yönetimi |
Malların
teslim edildiği taraftır. |
| 683 |
Konsinye
Satıcı |
Consigner |
Satınalma
Yönetimi |
Malların
nakliyesini üstlenen taraftır. |
| 684 |
Konsinye
Stok |
Consigment
Inventory |
Stok
Yönetimi |
1)
Teslim alındığında değil, kullanıldığında ödemesi yapılan ürünlerdir. 2)
Müşteriye satılana kadar tedârikçiye ait olan ürünlerdir. |
| 685 |
Konsolidasyon |
Consolidation |
Taşımacılık
Yönetimi |
Küçük
miktarlı yüklerden büyük yükleme partileri oluşturarak taşımacılıkta ölçek
tasarrufu sağlanmasıdır |
| 686 |
Konterner
Havuzları |
Container
Pools |
Taşımacılık
Yönetimi |
Boş
konteyner taleplerinin karşılandığı konteyner stoklarıdır. |
| 687 |
Konteyner |
Container |
Taşımacılık
Yönetimi |
Her
türlü atmosferik koşullara dayanıklı olan, özellikle intermodal taşımacılıkta
kullanılmakta olan, kolay elleçlenebilen ve üstüste istiflenebilen standart
metal yük kasalarıdır. |
| 688 |
Konteyner
Gemisi |
Containership |
Taşımacılık
Yönetimi |
Büyük
miktarlarda konteyner taşıması yapan gemidir. |
| 689 |
Konteyner
Yükünden Az |
Less
Than Container Load (LCL) |
Taşımacılık
Yönetimi |
Bir
konteynerin tam olarak doldurulamamasıdır. |
| 690 |
Konteynere
Yükleme |
Stuffing |
Taşımacılık
Yönetimi |
Yüklerin
konteynere yerleştirilmesidir. |
| 691 |
Konteynerle
Taşıma |
Containerization |
Taşımacılık
Yönetimi |
Yükün
güvenlik altında ve standart bir şekilde, içindekilerini elleçleme
yapmaksızın çeşitli araçlarla (kara, hava, deniz) bir noktadan başka bir
noktaya taşınması ve/veya bu araçlar arasında birbirlerine aktarılması
yöntemidir. Ayrıca çeşitli yüklerin ko |
| 692 |
Konveyör |
Conveyor |
Depo
Yönetimi - Üretim Yönetimi |
Malzemenin
sürekli olarak taşınmasını sağlayan; yatay, dikey veya eğimli bir şekilde
hareket edebilen taşıyıcı sistemlerdir. |
| 693 |
Kotalar |
Quotas |
Dış
Ticaret |
İthal
edilen malların miktarlarını, kontrol altında tutulması amacıyla uygulanan
sınırlandırmalarıdır. |
| 694 |
Kur
Riski |
Currency
Risk |
Dış
Ticaret |
İşlem
sırasında döviz kurunda değişiklik olma olasılığını ifâde eder. Bu durum bir
tarafın yararına diğerinin ise zararına olabilir. |
| 695 |
Kurumdan
Kuruma Elektronik Ticaret |
B2B
(Business to Business) |
Satış-Pazarlama |
Bir
tür e-Ticaret şekli olup; şirketlerin iş yaptıkları diğer şirketlerle iş
süreçlerini elektronik ortam kullanarak gerçekleştirmesidir. |
| 696 |
Kurumdan
Tüketiciye Elektronik Ticaret |
B2C
(Business to Consumer) |
Satış-Pazarlama |
Bir
tür e-Ticaret şekli olup; şirketlerin iş yaptıkları tüketiciler ile iş
süreçlerini elektronik ortam kullanarak gerçekleştirmesidir. |
| 697 |
Kurumsal
Kaynakların Plânlanması |
Enterprise
Resources Planning (ERP) |
Üretim
Yönetimi |
Bir
şirketin veya grubun farklı lokasyonlarda ve farklı üretim özelliklerinde de olabilen birden fazla
işletme veya tesisini de içerecek şekilde tüm fonksiyonlarının eşgüdümlü
olarak plânlanması ve kontrolunun gerçekleştirildiği yazılım sistemidir. |
| 698 |
Kurye
Hizmeti |
Courier
Services |
Taşımacılık
Yönetimi |
Aynı
gün içinde veya ilk seferle ve yükün (paket) bir görevlinin eşliğinde
gönderildiği taşıma şeklidir. |
| 699 |
Kusursuz
Düzeltme |
Immaculate
Recovery |
Dağıtım
Yönetimi |
Müşteri
etkilenmeden hatanın yakalandığı durumdur. |
| 700 |
Kutularla
Yükleme |
Cartonization |
Taşımacılık
Yönetimi |
Aynı
veya farklı ürünlerin müşteriye gönderilmek üzere belirli boyutlardaki
kutuların içine koyulması işlemidir. |
| 701 |
Küresel
Kaynak Kullanımı |
Global
Sourcing |
Satınalma
Yönetimi |
Ürün,
malzeme ve hizmetlerin küresel kapsamda kimden/nereden temin edileceği
konusundaki kararlarla sonuçlanan bir faaliyetler serisidir. |
| 702 |
Küreselleşme |
Globalization |
Tedârik
Zinciri Yönetimi |
Gelişen
bilişim teknolojilerinin ve lojistik
yönetiminin katkısıyla işlerin
(üretim, pazarlama, rekâbet vb) artık yerel ölçekte değil tüm dünya ölçeğinde yapılması
anlayışıdır. |
| 703 |
Küşat
Mektubu |
|
Dış
Ticaret |
Mal
sahiplerinin, beyannâmelerini düzenleyebilmek için beyandan önce eşyalarını
muayene etme, numûne alma ve tartma hakkıdır. |
| 704 |
Lardner
Kuralı |
Lardner
Law |
Taşımacılık
Yönetimi |
Taşıma
mâliyetleri yarıya indirilirse ürünlerin sunulabileceği pazar alanının 4 kat
artacağını ifâde eden kuraldır. |
| 705 |
Lay
Days |
Lay
Days |
Taşımacılık
Yönetimi |
Geminin
yükleme veya boşaltma için sözkonusu limanda olabileceği en erken zamandır.
Laycan "Laydays and Cancelling Clause" olarak da geçer. Örneğin,
gemi kiralama işinde 10-15 Mayıs 2002 Laycan denildiğinde gemi limanda en
erken 10 Mayıs'da olabilecektir, |
| 706 |
LIFO |
Last
In First Out (LIFO) |
Depo
Yönetimi |
Genellikle
depolamada kullanılan ve son giren malzemenin ilk çıkacağını öngören
kuraldır. |
| 707 |
Liman |
Port |
Taşımacılık
Yönetimi |
Yüklerin
ve yolcuların aktarılması hizmetlerini sunan, diğer limanlarla bağlantıları
sağlayan farklı taşımacılık türlerinin kesişim noktasıdır. |
| 708 |
Liman Rotasyonu |
Port
Rotations |
Taşımacılık
Yönetimi |
Düzenli
hat gemilerinin limanlar arasında izleyeceği ve önceden belirlenmiş sabit
rotalardır. |
| 709 |
Lojistik |
Logistics |
Lojistik
Yönetimi |
Satınalama,
ithalat, ihracat, depolama, elleçleme, stok kontrol, nakliye, araç-kargo
takibi vbg. faaliyetlerin tümüdür. |
| 710 |
Lojistik
Bilişim Sistemi |
Logistics
Information System |
Lojistik
Bilgi Sistemleri |
Lojistik
yönetiminde kullanılan bilgisayar donanım ve yazılım sistemleridir. |
| 711 |
Lojistik
Harita |
Logistics
Map |
Lojistik
Yönetimi |
Seçilen
bir bölgede seçilen bir sektör veya mal için tüm nakliye, depolama vd.
lojistik faaliyetleri gösteren diyagramdır. |
| 712 |
Lojistik Mâliyetleri |
Logistics
Costs |
Lojistik
Yönetimi |
Lojistik
operasyonlar sırasında oluşan navlun, depolama, hasar ve kayıp, geç teslîmat,
bilgi-işlem ve iletişim, stok bulundurma, âtıl kapasite kullanımı vbg.
mâliyetlerdir. |
| 713 |
Lojistik
Optimizasyonu |
Logistics
Optimization |
Lojistik
Optimizasyonu |
Lojistik
faaliyetler ve sistemlerin analizi,
yöneylem araştırması, istatistiksel karar verme vbg. yaklaşımlar kullanılarak
modellenmesi, kurulan modellerin testlerinin yapılması ve öngörülen amaçlar
doğrultusunda uygun çözüm seçeneklerinin elde edilmesid |
| 714 |
Lojistik
Yönetimi |
Logistics
Management |
Lojistik
Yönetimi |
Müşteri
gereksinmelerini karşılamak üzere, üretim noktası ve tüketim noktaları
arasındaki mal, hizmet ve ilgili bilgilerin ileri ve geri yöndeki akışları
ile depolanmalarının etkin ve verimli bir şekilde planlanması, uygulanması ve
kontrolunu kapsayan ted |
| 715 |
Lot
Size |
Parti
Büyüklüğü |
Stok
Yönetimi |
Bir
sipârişe karşılık gelen ürün miktarıdır. |
| 716 |
M/V |
Motor
Vessel |
Taşımacılık
Yönetimi |
Gemi |
| 717 |
Mahrece
İade |
Return
to Origin |
Dış
Ticaret |
İthal
edilen malzemenin niteliklerine uygun olmadığı durumlarda ithalatçı firmanın
malzemeleri ihracatçı firmaya iade etme işlemidir. |
| 718 |
Mal
Kabul |
Receiving |
Depo
Yönetimi |
Depoya
gelen malzemenin kabul edilmesi işlemidir. İşlem, yükün boşaltılarak mal
kabul alanına alınması, kayıtlı bilgilerle fiziksel bilgilerin
karşılaştırılması, malın depoya alınması ve kaydının tutulması işlemlerini
içerir. |
| 719 |
Malzeme
Gereksinimlerinin Plânlanması |
Material
Requriments Planning (MRP) |
Üretim
Yönetimi |
Talep
Tahminleri ve/veya Sipârişler ya da Ana Üretim Programını karşılamak üzere,
ürün ağaçları, temin süreleri, stoklar, parti büyüklükleri (lot size), daha
önce açılmış iş ve satınalma emirlerini dikkate alarak net malzeme
gereksinmelerinin belirlenmesi |
| 720 |
Malzeme
Taşıma Sistemleri |
Materials
Handling System |
Lojistik
Yönetimi |
Malzeme
ve ürünlerin fiziksel olarak taşınması sırasında kullanılan donanımlardır.
Örneğin konveyör, forklift, vinç, elle taşıma araçları vbg. |
| 721 |
Malzeme
Yönetimi |
Materials
Management |
Stok
Yönetimi |
Bir
şirket içindeki tüm malzemelerin kodlama, ihtiyaç plânlama, stok kontrolu,
taşıma, depolama vbg. faaliyetlerini içeren yönetimidir. |
| 722 |
Mavna |
Barges |
Taşımacılık
Yönetimi |
Büyük,
motorsuz, su üstünde kalabilen yük taşıma platformudur. Römorkör gemisi
tarafından çekilir. |
| 723 |
Menşe-i
Şahadetnamesi |
Certificate
of Origin |
Dış
Ticaret |
Malzemenin
üretildiği veya gördüğü işlem nedeniyle üretilmiş sayıldığı yeri (ülkeyi)
belirten belgedir. |
| 724 |
Menşe-i
Ülkesi |
Country
of Origin |
Dış
Ticaret |
Bir
nesnenin yetiştirildiği, çıkarıldığı veya îmal edildiği ülkedir. |
| 725 |
Merkezî
Talep Bilgisi |
Centralized
Demand Information |
Lojistik
Yönetimi |
Son
kullanıcı taleplerinin çağdaş bilgi teknolojilerinden yararlanarak tedârik
zincirinin tüm aşamalarına (dağıtıcı, toptancı, üretici, tedârikçi vb.)
dağıtılması ve kararların ortaklaşa alınmasıdır. |
| 726 |
Mevsimsel
Stok |
Seasonal
Stock |
Stok
Yönetimi |
Bir
mevsim başlamadan önce mevsim boyunca oluşacak tüketimi karşılamak üzere
tutulan stoktur. |
| 727 |
Miktarsal
İndirim |
Quantity
Discount |
Satınalma
Yönetimi |
Satınalma
miktarının artışına bağlı olarak satınalma fiyatının düşürülmesi durumudur. |
| 728 |
Mini-kara Köprüsü |
Mini-land Bridge (MLB) |
Taşımacılık
Yönetimi |
Yerel,
bölgesel ve hatta uluslararası ticarî akışlar gözönüne alarak kara parçasını
bir köprü gibi düşünüp ile geçmektir. Örneğin; Asya’dan Avrupa’ya gidecek bir
yük, genellikle A.B.D. ’nin batı kıyısına gemiyle gider, oradan demiryolu ile
Amerika kıtasın |
| 729 |
Mobil
Araç Terminal Seti |
Mobile
Vehicle Terminals |
Taşımacılık
Yönetimi |
Motorlu
taşıtların uzaktan tâkibini, kontrolunu ve yönetimini sağlayan, araçların
konum bilgilerini, kendi özel konumlama ve/veya GPS (günümüzde kullanılan,
Global Positioning System) sistemininden yararlanarak periodik olarak
tâkibinin yapıldığı merkeze |
| 730 |
Mobil
Depoculuk |
Mobile
Warehousing |
Depo
Yönetimi |
Müşteri
hizmet düzeyi ve devri yüksek olan yiyecek-içecek gibi malların, özellikle
yoğun satış dönemi veya saatlerinde belirli noktalarda mobil araçlar üzerinde
bulundurulmasıdır. |
| 731 |
Muayene |
Inspection |
Lojistik
Yönetimi |
Depolama
veya Gümrük noktalarında malzemenin iç ya da dış görevliler (üçüncü şahıslar)
gözetiminde gerektiğinde numûne alınıp analiz edilerek kontrol edilmesi
(nicelik ve niteliklerinin belirlenmesi) işlemidir. |
| 732 |
Muhabir
Banka |
Notification
Bank |
Dış
Ticaret |
Alıcının
çalıştığı âmir bankanın kabul ettiği akreditifleri ilettiği ve satıcının
çalıştığı bankadır. |
| 733 |
Multimodal
Taşımacılık |
Multimodal
Transportation |
Taşımacılık
Yönetimi |
Bkz:
Çok Modlu Taşımacılık |
| 734 |
Mücbir
Sebep |
Force
Majeure |
Lojistik
Yönetimi |
Sözleşmelerde
tarafların kendi kontrolları dışında gelişen durumlardan dolayı sorumlu
tutulamayacaklarına ilişkin hükümdür (deprem, sel, savaş vbg.). |
| 735 |
Mürettebatlı
Gemi Sözleşmesi |
Demise
Charter |
Taşımacılık
Yönetimi |
Göndericinin
gemiyi mürettebatı ile birlikte kiraladığı sözleşmedir. |
| 736 |
Müşteri
Hizmet Düzeyi |
Customer
Service Level |
Satış-Pazarlama |
Bkz:
Hizmet Düzeyi |
| 737 |
Müşteri
İlişkileri Yönetimi |
Customer
Relationship Management (CRM) |
Satış-Pazarlama |
Müşteri
özellikleri ile satış ve pazarlama faaliyetlerinin çok yönlü ve çapraz
analizleri yoluyla müşterilere daha etkin ve verimli hizmetler sunulmasını
amaçlayan bilgi sistemidir. |
| 738 |
Navlun
Bedeli |
Freight
Charges, Freight Rates |
Taşımacılık
Yönetimi |
Uluslararası
taşıma için istenen ücrettir. |
| 739 |
Netton |
Gross
Revenue Tonnage (GRT) |
Taşımacılık
Yönetimi |
Geminin
yük koyma bölgeleri gibi ticarî alanlarının hacmidir. |
| 740 |
Ordino |
Delivery
Order |
Taşımacılık
Yönetimi |
Malzeme
nihaî noktaya geldikten sonra gümrükten çekilebilmesi için ithalatçıya
verilen belgedir. |
| 741 |
Organize
Lojstik Bölge |
Logistics
Village, Freight Village |
Lojistik
Yönetimi |
Tüm
ulaştırma ağlarına en yakın noktada, içinde lojistik ve taşımacılık ile
ilgili özel ve kamuya ait kuruluşların bulunduğu, taşımacılık modları
arasında hızlı, güvenli ve düşük mâliyetli aktarma sistemlerine ve depolama
alanlarına sahip lojistik amaçlı |
| 742 |
Ortak
Yönetilen Stok |
Co-Managed
Inventory (CMI) |
Stok
Yönetimi |
Tedârikçinin
alıcıya önerdiği satınalma sipârişinin alıcı tarafından onaylanmasıdır. |
| 743 |
Otomatik
Depolama ve Çekme Sistemi |
Automated
Storage and Retrieval System (AS/RS) |
Depo
Yönetimi |
Malzemenin
depodaki yerine yerleştirilmesi ile
depolandığı yerden alınarak sevkedilmesi işlemlerinin bilgisayar kontrollu
donanımla gerçekleştirilmesidir. |
| 744 |
Otomatik
Kılavuzlu Araç (OKA) |
Automated
Guided Vehicle (AGV) |
Depo
Yönetimi - Üretim Yönetimi |
Malzemeleri
güvenli ve plânlı bir şekilde belirlenen noktalara bilgisayar destekli
taşıyan araçlardır. |
| 745 |
Otomatik
Stok Kaydı Düşümü |
Backflushing |
Stok
Yönetimi |
Gerçekleştirilen
üretim miktarına göre o üretim için malzeme gereksiniminin ürün ağaçlarından
yararlanarak hesaplanıp sözkonusu malzeme stoklarından otomatik olarak
düşülmesidir. |
| 746 |
Otomatik
Tanımlama Sistemi |
Automatic
Identification System |
Lojistik
Bilgi Sistemleri |
Bir
nesnenin kimliğini elektronik yoldan tanımlayan ve bu veriyi işleyerek bilgi
hâline dönüştüren teknolojidir. |
| 747 |
Ölçek Ekonomisi |
Economy
of Scale |
Taşımacılık
Yönetimi |
Yüklemenin
miktarı arttıkça birim başına düşen mâliyetin düşeceğinin ifâdesidir. |
| 748 |
Ölü
Stok |
Idle
Stock |
Stok
Yönetimi |
Belirli
bir süre boyunca hiç tüketimi olmayan ürünlerdir. |
| 749 |
Ön
Ödeme |
Prepaid |
Satış-Pazarlama |
1.Önceden
ödenmiş anlamına gelir. 2.Bir denizyolu taşımacılığı terimi olup, gönderen
tarafından masrafların karşılanacağını belirtir. |
| 750 |
Ön
Sevk İhbarı |
Advance
Shipment Notice (ASN) |
Taşımacılık
Yönetimi |
Malzemenin
depoya gelmeden önce mal girişini kolaylaştırmak amacıyla bilgisinin temin
edilmesidir. Firma, marka, model, tarih, miktar vb. bilgileri içeren doküman;
EDI, e-posta, faks ya da telefonla verilebilir. Bu bilgilerin malzeme
girişinden önce işlen |
| 751 |
Önceden
Açıklama |
Prior
Disclosure |
Dış
Ticaret |
İthalatçının
kendisine sorulmadan önce gümrük idaresine, yaptığı hata konusunda bilgi
vermesidir. Eğer bu durum bilinçli olarak yapılırsa bu eylem, sözkonusu
kavram kapsamına girmez. |
| 752 |
Özel
Antrepo |
Fictive
Bonded Warehouse |
Depo
Yönetimi |
Bir
firmanın salt kendine ait malları depoladığı antrepo tipidir. |
| 753 |
Özet
Beyân |
Manifest,
Summary Declaration |
Dış
Ticaret |
İthal
ve ihraç edilecek eşyanın gümrüğe geldiğini gösteren bir belgedir.
Manifestolar nakliyeciler tarafından eşya konişmentosuna göre doldurularak
ilgili gümrüğe verilir. |
| 754 |
Paketleme |
Packing |
Üretim
Yönetimi |
Malzemenin
uygun miktar, güvenlik vbg koşullara göre ambalajlanmasıdır. |
| 755 |
Paketleme
Malzemeleri |
Packaging
Materials |
Tersine
Lojistik |
Ürünlerin
taşınması ve depolanması sırasında zarar görmesini veya zarar vermesini
önlemek amacıyla kullanılan malzemelerdir. |
| 756 |
Palet |
Pallet |
Depo
Yönetimi |
Depolama
ve sevkiyatta kullanılan, çeşitli malzemelerden üretilen ve malın üzerine
konulduğu platformdur. |
| 757 |
Palet
Havuzları |
Pallet
Pools |
Tersine
Lojistik |
Bir
grup firmanın paletlerini aralarında paylaştıkları sistemdir. |
| 758 |
Paletleme |
Palletizing |
Depo
Yönetimi |
Malın,
sevkiyatı ve depolanması için paletlerde istiflenmesidir. |
| 759 |
Parça
Yük |
Break
Bulk Cargo |
Taşımacılık
Yönetimi |
Buğday,
kömür gibi dökme yük formunda olmayan ve konteyner içine konulamayan, genel
yük olarak da tanımlanabilen, farklı paket tipinde olabilen parsiyel
yüklerdir. |
| 760 |
Parsiyel |
Partial |
Taşımacılık
Yönetimi |
Bir
taşıma aracı veya kabının birden fazla göndericiye tahsis edilmesidir. |
| 761 |
Periyodik
Stok Kontrol Yöntemi |
Periodic
Stock Review Method |
Stok
Yönetimi |
Stok
düzeylerinin hafta veya ay gibi periyodik zamanlarda kontrol edildiği stok
kontrol yöntemidir. |
| 762 |
Peşin
Ödeme |
Cash
in Advance |
Satış-Pazarlama |
Alıcının
parayı peşin ödeyerek; malın ulaşmaması, bir kısmının gönderilmesi, hasarlı
mal ulaşımı ve bunun gibi bazı problemlerin oluşma riskini kabul etmesi
durumudur. |
| 763 |
Poliçe |
Policy |
Sigorta |
Sigorta
akdinin yapılmış olduğunu ve akdin karşılıklı olarak koşullarını (her iki
tarafın haiz olduğu hak ve borçları) gösteren yazılı bir sözleşmedir. |
| 764 |
Prim |
Insurance
Premium |
Sigorta |
Sigorta
poliçe ücretidir. |
| 765 |
Promosyon
Stoğu |
Promotion
Stock |
Stok
Yönetimi |
Pazarlama
kapsamında yapılan promosyon (indirimli satış, hediyeli satış vb.)
durumlarında oluşabilecek fazla satışlar için bulundurulan stoktur. |
| 766 |
Radyo
Frekanslı Tanıma Sistemi (RFID) |
Radio
Frequency Identification System (RFID) |
Lojistik
Bilgi Sistemleri |
Etrafında
anten sarılı olan bir mikroçip ve bir okuyucudan oluşan otomatik tanıma
sistemidir. |
| 767 |
Raf |
Shelf,
Rack |
Depo
Yönetimi |
Depolarda
düzeni sağlamak ve malı korumak amacı için kullanılan donanımlardan biridir. |
| 768 |
Rampa |
Stage/Ramp |
Depo
Yönetimi |
Malzemenin
depoya alınma veya depodan sevkedilme işlemlerini kolaylaştırmak üzere
kullanılan alandır. |
| 769 |
Rassal
Depolama Politikası |
Random
Storage Policy |
Depo
Yönetimi |
Ürünlerin
hangi stok alanına depolanacağı kararlarını operatörlere ve/veya bir yazılım
sistemine bırakan ve rassal depolamaya izin veren politikadır. |
| 770 |
Reasürans |
Reinsurance |
Sigorta |
Sigorta
şirketlerinin, teminat verdikleri risklerin, anlaşma yoluyla önceden
belirlenmiş bir kısmını, prim karşılığında başka sigorta şirketlerine
devretme işlemidir (yeniden sigorta). |
| 771 |
Reçete |
Recipe |
Üretim
Yönetimi |
Bkz:
Ürün Ağacı |
| 772 |
RF
Sistemler Üzerinden Araç Takip Sistemi |
Wireless
Wide Area Network (WWAN) Tracking System |
Taşımacılık
Yönetimi |
Motorlu araca monte edilmiş bir Mobil Araç Terminal
Seti ekipmanını kullanarak, araçların konum bilgilerinin, periyodik olarak
tâkibinin yapıldığı merkeze RF bazlı (GSM, Mobitex, Telsiz) sistemler
üzerinden aktarılarak tâkibine, kontroluna ve yönetilmesi |
| 773 |
RF
Terminal |
Radio
Frequency Terminal |
Depo
Yönetimi |
Radyo
Frekansı teknolojisini kullanarak ilgili verilerin bilgisayara iletimini
sağlayan aygıttır. |
| 774 |
Ring
Sefer |
Milk Run |
Taşımacılık
Yönetimi |
Bir
araç tarafından bir program çerçevesinde çeşitli noktalardan aynı veya farklı
yüklerin alınarak bir veya birden fazla noktaya teslim edilmesi ve
teslîmatlar sırasında boş kapların toplanması veya tüm teslîmatlar
tamamlandıktan sonra ters güzergâh izle |
| 775 |
Risk
Havuzlama |
Risk
Pooling |
Lojistik
Yönetimi |
Müşterilerin
gereksinimlerini ortak tesis/araç kullanarak karşılama yoluyla toplam sistem
mâliyetlerinin düşürülmesi işlemidir. Böylelikle tüm riskler bir havuzda
toplanarak (merkezîleştirerek) mâliyetler düşürülür. |
| 776 |
Romörkor |
Tugboat |
Taşımacılık
Yönetimi |
Büyük
gemilerin, liman alanlarında hızlı ve güvenli bir şekilde manevra yapmasına
yardımcı olan motorlu deniz aracıdır. |
| 777 |
Ro-Ro
Gemisi |
Roll-on/roll-off
(RO/RO) |
Taşımacılık
Yönetimi |
Yük aracı
taşımacılığında kullanılan gemidir. |
| 778 |
Römork |
Trailer |
Taşımacılık
Yönetimi |
Bkz:
Treyler |
| 779 |
Sabit
Depolama Politikası |
Dedicated
Storage Policy |
Depo
Yönetimi |
Her
ürünün kendisi için ayrılmış özel bir alana depolanması politikasıdır. |
| 780 |
Sabit
Sipâriş Aralığı Sistemi |
Fixed-Order-Interval
System |
Stok
Yönetimi |
Sipârişlerin
sabit zaman aralıklarında verildiği ama sipâriş miktarının fiilî stok
düzeyine bağlı olarak değiştiği sistemdir. |
| 781 |
Sağlık
Sertifikası |
Sanitary
Certificate |
Taşımacılık
Yönetimi |
Gıda
taşımalarında sıklıkla kullanılan ve taşınan malın hijyenik koşullarda
olduğunu belgeleyen bir dökümandır. |
| 782 |
Sapma |
Diversion |
Taşımacılık
Yönetimi |
Yükün
belirli bir yönde ilerlerken başka bir yere yönlendirilmesi durumudur. |
| 783 |
Satıcı
Riski |
Seller's
Risk |
Satış-Pazarlama |
Malın
gönderilmesine karşın ücretinin ödenmemesi riskidir. |
| 784 |
Satılabilir
Stok |
Available
to Promise (ATP) |
Üretim
Yönetimi |
Geleceğe
yönelik satış sipârişlerinin ne zaman karşılanabileceğini gösteren plânlanan
stok miktarlarıdır. Amacı; yeni bir sipârişin öngörülen zamanda karşılanıp
karşılanmaması kararına yardımcı olmaktır. |
| 785 |
Satınalma |
Purchasing |
Satınalma
Yönetimi |
İstenen
kalite, zaman ve miktarda, uygun fiyatta, uygun bir teslîmat ve ödeme plânı
ile mal veya hizmetlerin mülkiyetinin satıcıdan alıcıya geçmesidir. |
| 786 |
Satınalma
Sipârişi |
Purchase Order |
Satınalma
Yönetimi |
Satınalma
talebi ve bilgisinin tedârikçiye bildirildiği evrak veya formdur. |
| 787 |
Satış
Bölgesi Plânlama |
Terrytorry
Planning |
Satış-Pazarlama |
Müşteri
hizmet düzeyi, uzaklık, satış potansiyeli, satış temsilcisi vb.
karakteristiklere bakarak satış bölgelerinin belirlenmesidir. |
| 788 |
Satış
Noktası |
Point
of Sales (POS) |
Satış-Pazarlama |
Tüketicilerin
müşteri kartlarını veya kişisel güvenlik şifrelerini kullanarak alışveriş
yapabilecekleri ticarî terminaller ağıdır. |
| 789 |
Satış
ve Operasyonların Plânlaması |
Sales
and Operations Planning (SOP) |
Üretim
Yönetimi |
İş
plânı kapsamında geleceğe yönelik talepleri kapasite ile dengelemek ve
yatırım gereksinimlerini belirlemek amacıyla yapılan stratejik plânlama
faaliyetidir. |
| 790 |
Sayım |
Physical
Counting |
Depo
Yönetimi |
Depo
giriş ve çıkışları durdurularak depodaki malzemelerin belirli bir düzen
içinde sayılması ve kaydedilmesidir. Genel olarak yılda bir ya da iki kere
uygulanır. |
| 791 |
Sefer
Sözleşmesi |
Trip
Charter, Voyage Charter |
Taşımacılık
Yönetimi |
Salt sefer bazında
geçerli olan sözleşmedir. |
| 792 |
Semi-Treyler |
Semi-Trailer |
Taşımacılık
Yönetimi |
Bkz:
Yarı-Römork |
| 793 |
Senaryo
Plânlaması |
Scenario
Planning |
Lojistik
Yönetimi |
Olası
koşulların zamana göre değişimini öngörerek seçenek uygulamalara yönelik
etkin kararların verilmesinde kullanılan bir plânlama yaklaşımıdır. |
| 794 |
Serbest
Bölge |
Foreign
Trade Zone (FTZ) |
Dış
Ticaret |
Malları
gümrük geçiş iznine kadar gümrüklenmemiş konumda tutabilmek için, Birleşmiş
Milletler Gümrük Hizmeti kontrolu altında, genelde liman ve havaalanlarının
bir bölümüne ya da yakınına kurulmuş bölgedir. |
| 795 |
Serbestleştirme |
Deregulation |
Lojistik
Yönetimi |
Bir
sektördeki faaliyetleri düzenleyen mevzuatın korumaları ortadan kaldıracak,
rekâbet ve serbest piyasa ekonomisi oluşturacak şekilde yeniden
düzenlenmesidir. |
| 796 |
Sevk
İhbarı |
Advice
of Shipment |
Taşımacılık
Yönetimi |
Malın
sevkinin gerçekleşmiş olduğunu alıcıya bildiren ihbardır. |
| 797 |
Sevk
İrsaliyesi |
Dispatch
List |
Dağıtım
Yönetimi |
Malların
nakli sırasında vergi mevzuatı bakımından kontrol edilebilmesi amacıyla,
ticarî emtianın bir yerden başka bir yere nakli sırasında düzenlenmesi ve
malla birlikte bulundurulması zorunlu olan belgedir. |
| 798 |
Sevkiyat |
Shipment |
Dağıtım
Yönetimi |
Taleplerin
(sipârişlerin) belirli ölçütlere göre tasnif edilerek (sevk günü, yeri,
yükleme aracı, rotası, miktarı vb.) ilgili resmî evraklarla talep edilen
yerlere ulaştırmak üzere depodan çıkarılması işlemidir. |
| 799 |
Sevkiyat
Dengesi |
Balance
to Ship |
Satış-Pazarlama |
Sevkedilecek
bir sipârişin gönderilen ve kalan miktarlarını gösteren dengedir. |
| 800 |
Sevkiyat
Öncesi Gözetim |
Pre-Shipment
Inspections |
Dış
Ticaret |
Sevkiyatın
değer, kalite ve miktarının, ihracatçının bulunduğu yerde, yetkili ve onaylı
birimlerce saptanması ve bu bilginin ithalatçı ülkenin gümrük yetkililerine
iletilmesidir. |
| 801 |
Sınıflandırılmış
Depolama Politikası |
Class
Based Storage Policy |
Depo
Yönetimi |
Ürünlerin
hareketlerine göre sınıflandırıldığı ve bu sınıflar için ayrı stok
alanlarının bulundurulduğu depolama politikasıdır. |
| 802 |
Sintine |
Bilge |
Taşımacılık
Yönetimi |
Geminin
dibinde toplanan ve çevre açısından zararlı olan sudur. |
| 803 |
Sipâriş
(Mal) Hazırlama |
Order
Selection ; Order Picking |
Depo
Yönetimi |
Bkz:
Toplama |
| 804 |
Sipâriş
Başına Hacim İndeksi |
Cube
Per Order Index (COI) |
Depo
Yönetimi |
Ürünün
stoklama alanının/hacminin, sipâriş sayısına oranıdır. Bu değeri daha az olan
ürünlerin, yükleme/boşaltma noktalarına daha yakın olan stok alanlarına
yerleştirilmesiyle malzeme taşımalarında avantaj sağlanabilmektedir. |
| 805 |
Sipâriş
Birleştirme Profili |
Order
Consolidation Profile |
Satış-Pazarlama |
Farklı
müşteriler tarafından sipâriş edilen aynı ürünlerin birleştirilerek
karşılanması faaliyetidir. Sözkonusu sipârişlerin bâzıları stoktan, bâzıları
ise üretim veya tedârik yapılarak karşılanır. |
| 806 |
Sipâriş
Mâliyeti |
Order
Cost |
Stok
Yönetimi |
Malzeme
sipârişinin verilmesi sırasında oluşan
personel, haberleşme vbg. mâliyetlerdir. |
| 807 |
Sipâriş
Parti Büyüklüğü Belirleme |
Order
Batching |
Üretim
Yönetimi |
Üretim
veya satınalma gereksinimlerinin en uygun şekilde karşılanabilmesi için
tedârikçilere veya üretim alanlarına verilen sipâriş veya iş emrine ait parti
büyüklüklerinin saptanmasıdır. |
| 808 |
Sipâriş
Süresi |
Order
Cycle (Lead) Time |
Lojistik
Yönetimi |
Bkz:
Temin Süresi |
| 809 |
Sipâriş
Yönetimi |
Order
Management |
Satış-Pazarlama |
Talep
ya da sipârişlerin karşılanması, fiyatlandırılması, kaydının tutulması,
stokların kontrolu, stok tahsisinin yapılması ya da üretim/satınalma
gereksinmesinin ilgili yerlere bildirilmesi, sipâriş tâkibi yapılması,
teslîmatın ve tahsilatın izlenmesi i |
| 810 |
Sipârişleri
Tam Karşılama Sorunu |
Orders
Shipped Completed |
Satış-Pazarlama |
Bir
siparişin kaç kere zamanında ve tam olarak karşılandığının ölçüsüdür. |
| 811 |
Son
Kilometre Problemi |
Last
Mile Problem |
Lojistik
Yönetimi |
Dağıtım
kanallarında müşteriye teslîmatın son aşamasını başarma sorunudur. |
| 812 |
Spekülatif
Stok |
Speculative
Stock |
Stok
Yönetimi |
Oluşabilecek
fiyat değişimlerine karşı avantaj sağlayabilmek için tutulan stoktur. |
| 813 |
Standart
Ürün Kodu |
Uniform
Product Code (UPC) |
Lojistik
Bilgi Sistemleri |
Parekende
satış sektörü tarafından kullanılan standart bir barkod sistemidir. Üretici
ve ürünleri tanımlar. |
| 814 |
Starya
Süresi |
Lay Time |
Taşımacılık
Yönetimi |
Bkz:
Gemi Bekleme Süresi |
| 815 |
Stok |
Stock |
Stok
Yönetimi |
Gelecekte
oluşacak veya oluşabilecek gereksinimlere karşı depolanan veya bulundurulan
malzemedir. |
| 816 |
Stok
Bulundurma Mâliyeti |
Inventory
Holding Cost |
Stok
Yönetimi |
Malzemenin
stoklanması nedeniyle oluşan finasman, depolama, risk vbg. mâliyetlerdir. |
| 817 |
Stok
Bulundurmama Mâliyeti |
Stockouts
Cost |
Stok
Yönetimi |
Talep
olduğunda malzemenin stokta bulunmaması nedeniyle oluşan müşteri bekletme,
kayıp satış, imaj kaybı vbg. mâliyetlerdir. |
| 818 |
Stok
Devir Hızı |
Inventory
Turnover |
Stok
Yönetimi |
Satışlar
veya sarfiyatın ortalama stoğa oranıdır. |
| 819 |
Stok
Gün Sayısı |
Inventory
Days |
Stok
Yönetimi |
Eldeki
stoğun kullanılacağı süreye bağlı miktarsal ölçümüdür. |
| 820 |
Stok
Kontrol |
Stock
Control |
Stok
Yönetimi |
Stokların
sürekli veya periyodik olarak izlenerek, stok fazlalığı veya stok eksikliğine
neden olmayacak şekilde ve belirlenmiş kurallara uygun biçimde sipârişlerin
veya gereksinimlerin belirlenmesidir. |
| 821 |
Stok
Mâliyeti |
Inventory
Holding Cost |
Stok
Yönetimi |
Bkz:
Stok Bulundurma Mâliyeti |
| 822 |
Stok
Tutma Birimi |
Stock Keeping Unit (SKU) |
Stok
Yönetimi |
En
alt düzeyde stok tâkibi yapılan birimdir. Aynı malzeme olmasına rağmen farklı üreticiler tarafından üretilen malzeme stokları farklı kodlarla izlenir,
kaydı tutulur. |
| 823 |
Stok
Yönetimi |
Stock
Management |
Stok
Yönetimi |
Kesin
veya olası talepleri karşılamak amacıyla hammadde, yarı ürün, ürün ve
yardımcı malzemelerin, işletmenin pazarlama, satış, üretim, tedârik, finansal
durumu ile zaman, miktar, fiyat ve kalite ölçütlerine dikkat edilerek en
uygun şekilde karşılanması, |
| 824 |
Stratejik
İttifaklar |
Strategic
Alliances |
Lojistik
Yönetimi |
Bir
tedârik zincirindeki yatay ilişkilere (tedârikçiler arasındaki ilişkilere)
denir. Temel ilke, tedârikçilerin birbirleriyle yarışan ve birbirlerine ters
düşen anlaşmazlıklar yerine, ortak amaçlar doğrultusunda sistemin etkinliğini
artırmak için işbirli |
| 825 |
Stratejik
Ortaklıklar |
Strategic
Partnerships |
Lojistik
Yönetimi |
Bir
tedârik zincirinde dikey ilişkilere (tedârikçiler-üreticiler-dağıtıcılar
arasındaki ilişkilere) denir. |
| 826 |
Supalan |
Sousplan |
Dış
Ticaret |
Genellikle
kara ve deniz yolu ile yapılan taşımalarda kullanılan bir yöntemdir,
malzemenin taşımayı yapan araç üzerinde gümrüklemesinin yapıldığı durumdur. |
| 827 |
Sürastarya |
Demurrage |
Taşımacılık
Yönetimi |
Starya
süresinden sonra başlayan, yükün gemiye yüklenme veya boşaltılmasında
fazladan geçen ve ödeme cezasına tâbi olan süredir. |
| 828 |
Sürdürülebilir
Liman |
Sustainable
Port |
Taşımacılık
Yönetimi |
Çevre
ve topluma duyarlı bir şekilde faliyetlerini gerçekleştiren limandır. |
| 829 |
Süreç
İçi Stok |
Work-in-Process
(WIP) |
Stok
Yönetimi |
Üretim
işlemleri tamamlanmamış, ürün hâline dönüştürülmemiş olan malzemelerdir. |
| 830 |
Sürekli
İkmâl Programı |
Continuous Replenishment
Program (CRP) |
Lojistik
Yönetimi |
Üreticiden
satış noktalarına doğru sürekli ve hızlı ürün akışını sağlamak için tedârik
zinciri içindeki bilgi ve mal akışını düzenleme çalışmasıdır. Zincir içindeki
bir noktada stokların belirli bir düzey altına inmesi ile sistem tetiklenir
ve program dev |
| 831 |
Sürekli
Stok Kontrol Yöntemi |
Perpetual
Stock Review Method |
Stok
Yönetimi |
Stok
düzeylerinin sürekli olarak kontrol edildiği stok kontrol yöntemidir. |
| 832 |
Şirket
İçi Lojistik |
Inter-firm
Logistics |
Stok
Yönetimi |
Bkz:
Malzeme Yönetimi |
| 833 |
Şirketler
Arası Lojistik |
Intra-firm
Logistics |
Lojistik
Yönetimi |
Şirketler
arası gerçekleştirilen lojstik faaliyetlerdir. Örneğin tedârikçi şirket ile
üretici şirket arasındaki lojistik faaliyetler gibi. |
| 834 |
Tahmin
Doğruluğu |
Forecast
Accuracy |
Satış-Pazarlama |
Tahmin
ile gerçek talep arasındaki farkın gerçek talebin bir yüzdesi olarak
hesaplanması sonucunda bulunan bir matemetiksel değerdir. |
| 835 |
Tahmin
Dönemi |
Forecast
Cycle |
Satış-Pazarlama |
Tahminin
kapsadığı zaman aralığıdır. |
| 836 |
Talebe
Göre Paketleme |
Package-on
Demand |
Depo
Yönetimi |
Müşteri
sipârişlerine göre ürünlerin paketlenmesine yönelik katma değerli bir
hizmettir. |
| 837 |
Talep
İle Tetiklenen Üretim Mimârisi |
Demand
Activated Manufacturing Architecture (DAMA) |
Tedârik
Zinciri Yönetimi |
Tekstil
sektöründe tedârik zinciri üyeleri arasında yüksek düzeyde işbirliğine
dayanan bir tedârik zinciri yönetimi modelidir. |
| 838 |
Talep
Karşılama |
Order
Fullfilment |
Lojistik
Yönetimi |
Tedârik
zinciri içinde bir talebin (sipârişin) yerine getirilmesidir
(karşılanmasıdır). |
| 839 |
Talep
Planlaması |
Demand Planning |
Satış-Pazarlama |
Bir
ürünün veya hizmetin, tedârik zinciri boyunca oluşan taleplerinin
belirlenmesi, toplanması ve önceliklerinin oluşturulması faaliyetidir. |
| 840 |
Talep
Tahmini |
Demand
Forecasting |
Satış-Pazarlama |
Ürün
ve hizmetlere olan talebin niceliksel ve/veya niteliksel değerlerini
belirlemek amacıyla çeşitli tahmin yaklaşımlarının belirli koşullara uygun
olarak kullanılmasıdır. |
| 841 |
Talep/Arz
Dengesi |
Demand-Supply
Balancing |
Satış-Pazarlama |
Talep
ile kaynaklar arasındaki farkı azaltmak için fiyat, paketleme, depolama ile
ayarlama yaparak mâliyetleri en iyi noktaya çekme çalışmasıdır. |
| 842 |
Tam
Kamyon Yükü |
Full
Truck Load (FTL) |
Taşımacılık
Yönetimi |
Bir
kamyonun tam olarak doldurulmasıdır. |
| 843 |
Tam
Konteyner Yükü |
Full
Container Load (FCL) |
Taşımacılık
Yönetimi |
Bir
konteynerin tam olarak doldurulmasıdır. |
| 844 |
Tam
Zamanında Teslîmat Sistemi |
On
Time Delivery System |
Dağıtım
Yönetimi |
Gerekli
malzemenin, gereken zaman ve miktarda, gereken yerden alınıp, gereken yere,
gereken zamanda ve istenilen koşullara uygun olarak sevkiyat ve teslîmatına
yönelik sistemdir. |
| 845 |
Tam
Zamanında Üretim |
Just
In Time (JIT) Production |
Üretim
Yönetimi |
Gerekli
malzemenin, gereken zamanda, gereken miktarda, gereken kalitede, gereken
yerde ve en az mâliyetle üretilmesine
yönelik sistemdir. Bu şekilde stoklar ile kayıpların en aza indirildiği yalın
bir üretim sistemi oluşturulur. Sıfır hata, sıfır arıza, |
| 846 |
Tampon
Stok |
Buffer
Stock |
Stok
Yönetimi |
Üretim
akışını düzenlemek amacıyla iş merkezleri arasında tutulan stoktur. |
| 847 |
Tarife
Dışı Engeller |
Non-Tariff
Barriers |
Dış
Ticaret |
Bâzı
ürünlerin ithalatlarını engellemek için devletler tarafından konulan tarife
dışı bürokratik engellerdir. Örneğin mâliyetleri veya süreyi artıran
uygulamalar gibi. |
| 848 |
Tarifesiz
Hat |
Tramps |
Taşımacılık
Yönetimi |
Belirli
bir zaman çizelgesi olmayan ve seferden sefere göre rotası değişen hatlardır.
Örneğin; taksi taşımacılığı. |
| 849 |
Tarifesiz
Sefer |
Charter |
Taşımacılık
Yönetimi |
Yolcu
ve yük taşımacılığında tarife dışı ticarî seferdir. |
| 850 |
Taşıma
İrsaliyesi |
Delivery
Note |
Dağıtım
Yönetimi |
Araç
sahibi tarafından, nakliyesini yaptığı eşyanın ve gideceği adresin
bilgilerinin bulunduğu resmî evraktır. |
| 851 |
Taşıma
İşleri Aracısı |
Freight
Forwarder |
Taşımacılık
Yönetimi |
Nakliye
işlerinin organizasyonunu; nakliye, gümrük, depolama vd. şirketlerin
verdikleri hizmetleri kullanarak gerçekleştiren şirketlerdir. |
| 852 |
Taşıma
Sözleşmesi |
Contract
of Carriage |
Taşımacılık
Yönetimi |
Gönderici
ve taşıyıcı arasında imzalanan bir sözleşmedir. |
| 853 |
Taşımacılık |
Tranportation |
Taşımacılık
Yönetimi |
Kara,
hava ve deniz yolu veya boru hattı kullanılarak ve resmî belge ile
gerçekleştirilebilen yük taşımacılığıdır. |
| 854 |
Taşımacılık
Faturası |
Freight
Bills |
Taşımacılık
Yönetimi |
Taşıma
süreci kapsamında taşımanın yanısıra verilen diğer hizmetler için kesilen
toplam faturadır. |
| 855 |
Taşımacılık
Yönetim Sistemi |
Transportation
Management System |
Lojistik
Bilgi Sistemleri |
Taşımacılık
faaliyetlerinin çağdaş teknolojiler kullanılarak yönetimini sağlayan yazılım
sistemidir. |
| 856 |
Taşımacılık
Yönetimi |
Transportation
Management |
Taşımacılık
Yönetimi |
Sevkiyat
sipârişleri ve statü bilgileri, dispozisyon, rota plânlaması, fiyatlandırma,
sevkiyat evrakları, sevkiyat yönetimi ve tâkibi, performans değerlendirme
gibi fonksiyonların kullanılarak araç filosunun yönetilmesidir. |
| 857 |
Taşıyıcı |
Carrier |
Taşımacılık
Yönetimi |
Başkasına
(müşterisine) ait malı ücreti karşılığında kara, deniz ve/veya hava yoluyla
taşıyan şirkettir. |
| 858 |
Tedârik |
Procurement |
Lojistik
Yönetimi |
Gerekli
olan makina, alet, aygıt, hammadde, malzeme, parça, yarı-ürün, ürün ve
hizmetlerin uygun tedârikçilerden sağlanması amacıyla gerekli olan plânlama,
stok kontrol, satınalma, nakliye, teslim alma vd. faaliyetlerin tümüdür. |
| 859 |
Tedârik
Lojistiği |
Inbound
Logistics |
Lojistik
Yönetimi |
Tedârikçiler
ile şirket arasında gerçekleşen rota seçimi, taşıma, araç-kargo tâkibi vbg.
lojistik faaliyetlerdir. |
| 860 |
Tedârik
Zinciri Yönetim Profesyonelleri Derneği |
CSCMP
(Council of Supply Chain Management Professionals) |
Tedârik
Zinciri Yönetimi |
Merkezi
ABD'de olan, lojistik ve tedârik zinciri alanında dünya çapında örgütlenmiş
bir sivil toplum kuruluşudur. |
| 861 |
Tedârik
Zinciri Yönetimi |
Supply
Chain Management |
Lojistik
Yönetimi |
Tedârik
zincirinin ve bu zincir içinde yer alan tüm şirketlerin uzun dönem
performanslarını artırmak amacıyla, sözkonusu şirketlere ilişkin işletme
fonksiyonları ve plânlarının, zincirdeki tüm şirketleri içerecek şekilde,
sistematik ve stratejik eşgüdümüd |
| 862 |
Tedârikçi |
Supplier;
Vendor |
Satınalma
Yönetimi |
Mal ve hizmet sağlayıcısıdır. |
| 863 |
Tedârikçi
Yönetimli Envanter |
Vendor
Managed Inventory (VMI) |
Lojistik
Yönetimi |
Müşteri
lokasyonunda bulunan ürün veya malzemelere ilişkin stok yönetimi
faaliyetlerinin tedârikçi tarafından gerçekleştirildiği stok
sistemleridir. |
| 864 |
Tehlikeli
Maddeler |
Dangerous
Goods |
Lojistik
Yönetimi |
Sağlığa,
güvenliğe ve bulunduğu ortamdaki diğer malzemelere zarar verme riski olduğu
için taşıma ve depolama sırasında özel önem verilmesi gereken malzemedir |
| 865 |
Tek
Modlu Taşımacılık |
Unimodal
Transportation |
Taşımacılık
Yönetimi |
Yükün
tek taşımacılık türünün kullanılarak taşınmasıdır. |
| 866 |
Teklif
Talep Formu |
Request For Proposals (RFP) |
Satınalma
Yönetimi |
Gereksinimlerin
yazılı olduğu dokümandır. Bu doküman, potansiyel tedârikçilerden gelebilecek
teklifleri değerlendirmek için kullanılır. |
| 867 |
Telâfi
Hakkı |
Right
to Remedy |
Satış-Pazarlama |
Bir
sözleşme ihlâlinin oluştuğu düşünüldüğünde ve satıcı uyarıldıktan sonra,
satıcının sorunu giderme (ek zaman vb. bir şekilde) hakkıdır. |
| 868 |
Temel
İhlâl |
Fundamental
Breach |
Satış-Pazarlama |
Bir
sözleşmenin ihlâl edildiğini gösteren temel konulardır. |
| 869 |
Temin
Süresi |
Lead
Time |
Lojistik
Yönetimi |
Bir
mal/hizmetin sipârişinin veya üretim emrinin verilmesi ile teslîmatının veya
üretiminin gerçekleşmesi aradındaki süredir. Hem satınalma, hem de üretim
istekleri için kullanılır |
| 870 |
Tercihli Yük |
Preference
Cargo |
Taşımacılık
Yönetimi |
Yüklerin
salt belirli bir ülke, bölge veya şirkete ait araçlarla taşınabileceğini
ifâde eder. |
| 871 |
Terketme
Hakkı |
Right
of Avoidance |
Satış-Pazarlama |
Bir
sözleşme ihlâlinin oluştuğu düşünüldüğünde, karşı taraf (alıcı veya satıcı)
uyarıldıktan sonra ilgili sevkiyatın kabul edilmeme hakkıdır. |
| 872 |
Termin |
Deadline |
Lojistik
Yönetimi |
Bir
isteğin (sipârişin) karşılanabileceği (teslim edileceği) süredir. İşin
bitirilme süresidir. |
| 873 |
Tersine
Lojistik |
Reverse
Logistics |
Tersine
Lojistik |
Tedârikçi/tedârikçilerden
alınan malların müşteri/müşterilere yapılan teslîmat sonrası hasar, iade,
red, ambalaj malzemelerinin geri kazanımı, kullanım süresi dolma, modası
geçme, elden çıkarma, onarım vd. nedenlerle malların ve/veya ambalaj
malzemelerini |
| 874 |
Tesellüm |
|
Depo
Yönetimi |
Malzemeyi
teslim eden yetkili personel ile teslim alan firma yetkilisi tarafından
birlikte yürütülen, belgelendirilmiş teslîmat işlemidir. |
| 875 |
Teslîmatı
Bölme |
Split
Delivery |
Taşımacılık
Yönetimi |
Yükün
bölünmesi ve bir kısmının bir yere, diğer kısmının ise başka bir yere
gönderilmesidir. |
| 876 |
Toplam
Lojistik Mâliyeti |
Total
Logistics Cost |
Mâliyet
Yönetimi |
Taşıma,
depolama, stok, vd. tüm mâliyetlerin toplamıdır |
| 877 |
Toplama |
Picking |
Depo
Yönetimi |
Malzemelerin
müşteri talebi doğrultusunda gönderilmek üzere bulunduğu depodaki
lokasyonlardan toplanması işlemidir. |
| 878 |
Toplu
Taşıma İrsaliyesi |
Consolidated
Delivery Note |
Dağıtım
Yönetimi |
Araç
sahibi tarafından, nakliyesini bir seferde yaptığı birden fazla eşya için
hazırladığı ve kaydettiği taşıma irsaliyesidir. |
| 879 |
Trafik
Dengesi |
Traffic
Balance |
Taşımacılık
Yönetimi |
Bir
ticaret hattında giden ve gelen yolcu, yük veya ekipman (araç/taşıt)
miktarlarının aynı olmasıdır. |
| 880 |
Trafik
Yönetimi |
Traffic
Management |
Taşımacılık
Yönetimi |
Yükleme
şekillerinin, ve araçların ve araç hareketlerinin plânlanması ve yönetimidir. |
| 881 |
Transit
Stok |
In-Transit
Inventory |
Stok
Yönetimi |
Ürünlerin
sevkiyatı sırasında oluşan stoktur. Yoldaki (sipâriş edilmiş) stok olarak da
adlandırılır. Çünkü kullanıma ve satışa hazır değildir. |
| 882 |
Transit
Yükleme |
Transshipment |
Taşımacılık
Yönetimi |
Uluslararası
taşımacılıkta yükün bir taşıyıcıdan başka bir taşıyıcıya transferidir.
Genellikle deniz taşımacılığında kullanılır. |
| 883 |
Treyler |
Trailer |
Taşımacılık
Yönetimi |
Kamyon
tarafından çekilen ve taşıyacağı yükün özelliklerine uygun bir şekilde îmal
edilen, yük taşıma amaçlı karayolu taşıma aracıdır. |
| 884 |
Tüm
Riskler Poliçesi |
All
Risk Policy |
Sigorta |
Malın
zarar görmesi ve kaybı ile ilgili tüm riskleri içeren sigorta poliçesidir. |
| 885 |
Tüm
Tedârik Zinciri Yanıtlama Süresi |
Total
Supply Chain Response Time |
Tedârik
Zinciri Yönetimi |
Pazardaki
değişimlere yanıt verme süresi ve yeteneğinin bir ölçütüdür. |
| 886 |
Tüm
Test ve Elden Çıkarma Süresi |
Total
Test and Release Cycle Time |
Üretim
Yönetimi |
Bütün
testlerin tamamlanarak ürünün ve partinin teslim edilme süresidir. |
| 887 |
UBAK
Belgesi |
|
Taşımacılık
Yönetimi |
Uluslararası
kara taşımacılığı yapmak üzere başvuran şirketlere, UBAK sekreteryası
tarafından belirlenen kotalara göre, ilgili ülkenin Ulaştırma Bakanlığı
tarafından verilen belgedir. |
| 888 |
Ulaştırma
Bakanları Konferansı (UBAK) |
European
Conference of Ministers of Transport (ECMT) |
Taşımacılık
Yönetimi |
Üye
ülkeler arasında uluslararası taşımacılığının sosyal boyutlarını da kapsamı
içine alarak taşımacılığın daha güvenli ve çevre standartlarına uyumlu
filolarla ekonomik ve teknik olarak etkin ve hızlı bir şekilde yapıldığı bir
entegre taşıma sisteminin o |
| 889 |
Uluslararası Denizcilik Örgütü |
International
Maritime Organization (IMO) |
Taşımacılık
Yönetimi |
Denizcilik
sektörüne yönelik düzenlemeler konusunda uzlaşma oluşturmaya çalışan bir
Birleşmiş Milletler organizasyonudur. |
| 890 |
Uluslararası
Karayolu Taşımacılığı |
Transport
International Road (TIR) |
Taşımacılık
Yönetimi |
Karayolu
ile yapılan uluslararası yük taşımacılığı olup, ülkemizde yanlış olarak TIR
kısaltması ile, bu taşımacılıkta kullanılan taşıt araçları için
kullanılmaktadır. |
| 891 |
Uluslararası
Satılan Malların Sözleşmeleri |
Contracts
for the International Sale of Goods (CISG) |
Dış
Ticaret |
Uluslar
arası Satış Sözleşmeleri ile ilgili olarak Birleşmiş Milletler tarafından
belirlenen sözleşme standartlarıdır. |
| 892 |
Uluslararası
Sivil Havacılık Organizasyonu |
International
Civil Aviation Organization (ICAO) |
Taşımacılık
Yönetimi |
Sivil havacılık konuları ile ilgilenen
Birleşmiş Milletler birimidir. Bu birim devlet temsilcilerini gerekli yasal
düzenlemeleri yapmak üzere biraraya getirir. |
| 893 |
Uluslararası
Taşıma |
International
Transportation |
Taşımacılık
Yönetimi |
Bir
ülkeden bir ülkeye doğrudan veya transit olarak; karayolu, denizyolu,
demiryolu ve/veya havayoluyla yapılan taşımalardır. |
| 894 |
Uluslararası
Teslim Şekilleri |
Incoterms |
Dış
Ticaret |
Ticarî
terimlerin, uluslararası satışlarda ülkeler arasında farklı yorumlanmasının
önlenmesi ile satıcılara ve alıcılara sorumluluklarını açıklamak amacıyla,
Uluslararası Ticaret Odası tarafından hazırlanan ve kullanılması isteğe bağlı
olan uluslararası y |
| 895 |
Uydudan
Araç Takip Sistemi |
Satellite
Tracking System |
Taşımacılık
Yönetimi |
Motorlu araça monte edilmiş bir Mobil Araç Terminal
Seti ekipmanını kullanarak, araçların konum bilgilerinin, periyodik olarak
tâkibin yapıldığı merkeze uydu bazlı (Eutelsat, Inmarsat vb.) sistemler
üzerinden aktarılarak tâkibine, kontroluna ve yönetilme |
| 896 |
Uygulama
Hizmet Sağlayıcı |
Application
Service Provider (ASP) |
Lojistik
Bilgi Sistemleri |
Internet
üzerinden uygulama yazılımları kullanım hizmeti veren şirketlerdir. |
| 897 |
Uzaklık Ekonomisi |
Economy
of Distance |
Taşımacılık
Yönetimi |
Taşıma
mesafesi arttıkça birim başına düşen mâliyetin düşeceğinin ifâdesidir. |
| 898 |
Üçüncü Parti Lojistik |
Third
Party Logistics (3PL) |
Lojistik
Yönetimi |
Müşterilerinin
tedârik zinciri içindeki temel lojistik faaliyetlerinden birkaçını üstlenen,
ardışık olarak en az üç farklı faaliyette (örneğin depolama, nakliye ve stok
yönetimi) ve konusunda uzman olan lojistik şirketlerdir. |
| 899 |
Üretim |
Production |
Üretim
Yönetimi |
Malzeme,
işçilik, enerji, makine vd. üretim kaynaklarını kullanarak kullanıcılar için
yararlı ürün ve/veya hizmetler oluşturulmasıdır. |
| 900 |
Üretim
Deposu |
Manufacturing
Warehouse |
Depo
Yönetimi |
Üretim
faaliyetlerinde kullanılmak üzere hammadde, parça ve yarı ürünlerin
depolandığı yerdir. |
| 901 |
Üretim
Kaynaklarının Plânlanması (ÜKP) |
Manufacturing
Resources Planning (MRP II) |
Üretim
Yönetimi |
Üretim
gereksinmelerini karşılamak amacıyla, bir şirketin malzeme, makina, işçilik,
finansman, depo, enerji vd. kaynaklarının eşgüdümlü bir şekilde ve belirli
kısıt ve ölçütlere uygun olarak plânlanması ve kontrol edilmesidir. |
| 902 |
Üretim
Paylaşımı |
Production
Sharing |
Üretim
Yönetimi |
Bir
küresel şirketin farklı üretim evrelerini küresel kapsamda farklı şirketlere,
bu şirketlerin öz yetkinliklerini düşünerek paylaştırması ve bu şekilde dünya
klasında üretimi gerçekleştirmesidir. |
| 903 |
Üretim
Yönetimi |
Production
Management / Operations Management |
Üretim
Yönetimi |
Malzeme,
işçilik, enerji, makina vd. üretim kaynaklarını kullanarak kullanıcılar için
yararlı ürün ve/veya hizmetler oluşturulmasıyla ilgili yönetsel faaliyetlerin
bütünüdür. |
| 904 |
Üretimden
Nakliyeye Toplam Süre |
Complete
Manufacture to Ship Time |
Dağıtım
Yönetimi |
Ürünün
üretici tarafından sevkedilebilir olduğunun bildirilmesinden, müşteriye
gönderilmesine kadar geçen ortalama süredir. |
| 905 |
Ürün
Ağacı |
Bill
of Materials (BOM) |
Üretim
Yönetimi |
Bir
ürünün üretilmesi için gereken parçaları ve miktarlarını belirten listedir.
Bu parçalar; hammadde, yarı ürün ve doğrudan ürüne katılmayan ancak üretimi
için gerekli bileşenlerdir. Özellikle üretim için gerekli îmalat ve satınalma
malzemelerinin ne zam |
| 906 |
Ürün
Ailesine Göre Depolama Politikası |
Family
Storage Policy |
Depo
Yönetimi |
Birbiriyle
eş zamanlı olarak işlem gören malzemelerin veya aynı ürün ailesine ait
ürünlerin birbirlerine yakın stok alanlarında depolanması politikasıdır. |
| 907 |
Ürün
Stoğu |
Finished
Goods Inventory |
Stok
Yönetimi |
Îmalatı
tamamlanmış, paketlenmiş, stoklanmış ve dağıtıma hazır ürünlerdir. |
| 908 |
Ürün
Yaşam Döngüsü |
Product
Life Cycle |
Satış-Pazarlama |
Yeni
bir ürünün, pazarda doğuş, büyüme, doyum ve demode olma evrelerinin tümünü
ifâde eder. |
| 909 |
Üstten
Yükleyici |
Top-pick
loaders |
Depo
Yönetimi |
Yükleri
üst kısmından tutarak kaldıran, taşıyan ve yerleştiren hareketli
araçlardır. |
| 910 |
Vagon
Römork |
Roadrailer |
Taşımacılık
Yönetimi |
Arka
tarafında hem demir, hem lastik tekerleklere sahip olup, bunlar yer
değiştirilerek hem demiryolu, hem de karayolunda kullanılabilen römorktur. |
| 911 |
Vagon
Üstü konteyner |
Container-On-Flatcar
(COFC) |
Taşımacılık
Yönetimi |
Konteynerlerin
üstü açık yük vagonlarına doğrudan yüklenmesidir. |
| 912 |
Vagon
Üstü Römork |
Trailer-On-Flatcar
(COFC) |
Taşımacılık
Yönetimi |
Çekici
ve/veya römorklar doğrudan vagonun üzerine yerleştirilir. |
| 913 |
Varış
İhbarı |
Notice
of Arrival |
Taşımacılık
Yönetimi |
Yükün
teslîmat yerine geldiğinde alıcıya yük ile ilgili bilgilerin iletildiği
belgedir. |
| 914 |
Vergi
İadesi |
Duty
Drawback |
Dış
Ticaret |
Bir
ürün ithal edildiğinde ve yeniden ihraç edildiğinde, ödenen verginin bir
kısmının veya tamamının geri ödenmesidir. |
| 915 |
Veritabanı |
Database |
Lojistik
Bilgi Sistemleri |
Verilerin
bir bütün olarak tutulduğu, bir mantık doğrultusunda ilişkilendirildiği,
elektronik ortamdır. |
| 916 |
Vize |
Visa |
Dış
Ticaret |
Bir
devletin kota altında bulunan ürünler için ihracatçı şirketlere verdiği ve o
ürünlerin ihraç edilebileceğini gösteren belgedir. |
| 917 |
X-Ray
Makinası |
X-Ray
Machine |
Taşımacılık
Yönetimi |
Kapalı
kap içindeki malların taranarak saptanması, fotoğraflarının çekilmesi için kullanılan makinalardır. |
| 918 |
Yalın
Üretim |
Lean
Manufacturing |
Üretim
Yönetimi |
Üretim
süreçlerinde katma değer yaratmayan işlemlerin ortadan kaldırılmasını öngören
üretim anlayışıdır. Böylece kaynakları tüketen faaliyetlerin (israfların)
önlenmesi ve salt müşteri için yarar sağlayan işlemlerin gerçekleştirilmesi
amaçlanır. Üretimi e |
| 919 |
Yandan
Yükleyici |
Side-Pick
Lifts |
Depo
Yönetimi |
Yükleri
yan kısmından tutarak kaldıran, taşıyan ve yerleştiren hareketli araçlardır. |
| 920 |
Yarı-Römork |
Semi-Trailer |
Taşımacılık
Yönetimi |
Bir
çekici araç tarafından çekilen ve taşıyacağı yükün özelliklerine uygun bir
şekilde îmal edilen, yük taşıma amaçlı karayolu taşıma aracıdır. Türkiye'de
yanlış olarak römork yerine dorse sözcüğü kullanılmaktadır. Yaygın olarak
yapılan bu yanlış kullanım |
| 921 |
Yasadışı
Sapma |
Illegal
Diversion |
Dış
Ticaret |
Bir
ülkeye ihracatı yasaklanmış olan malların, o ülkeye başka bir ülke üzerinden
(dolaylı olarak) ihraç edilmesidir. |
| 922 |
Yasak
Paletler |
Forbidden
Pallets |
Tersine
Lojistik |
Doğaya
zarar verdiği için bazı ülkeler tarafından ülkeye girişi yasaklanan
paletlerdir. |
| 923 |
Yaşam
Çevrim Desteği |
Life
Cycle Support |
Tedârik
Zinciri Yönetimi |
Ürünlerin
teslîmatının yanısıra, sezon sonu, kusurlu, raf ömrü dolması vd. nedenlerden
oluşan iade ürünlerin dönüşü ile ambalaj malzemeleri ve hurdaların yeniden
değerlendirilmesi faaliyetlerinin tümüdür. |
| 924 |
Yer
Hizmetleri |
Groundside
Operations |
Taşımacılık
Yönetimi |
Havalanlarında
uçakların uçuşa yönelik hizmetleri dışında kalan hizmetleridir. |
| 925 |
Yerel
Alan Ağları |
LAN
(Local Area Network) |
Lojistik
Bilgi Sistemleri |
Aynı
ortamda bulunan bilgi işlem donanımlarının özel iletişim hatları ile birbirine bağlanarak oluşturdukları
ağlardır. |
| 926 |
Yerleştirirken
Toplama |
Interleaving |
Depo
Yönetimi |
Yerleştirme
ve toplama işlemlerinin birleştirilmesidir. |
| 927 |
Yerleştirme |
Putaway |
Depo
Yönetimi |
Malzemelerin
kabul işlemi yapıldıktan sonra depoda ilgili lokasyonlarına taşınarak
stoklanması işlemidir. |
| 928 |
Yeşil
Lojistik |
Green
Logistics |
Lojistik
Yönetimi |
Çevreye
en az zarar verecek şekilde lojistik faaliyetlerin gerçekleştirilmesi
amacıyla tüm lojistik faaliyetlerin çevre üzerindeki olumsuz etkisini ölçmek
ve en aza indirmeye çalışmaktır. |
| 929 |
Yirmi
Ayak Eşdeğeri |
Twenty
Equivalent Unit (TEU) |
Taşımacılık
Yönetimi |
Konteyner
terminolojisinde kullanılan ve yirmilik konteynere karşılık gelen bir ölçü
birimidir. Konteyner gemilerinin ve limanlarının kapasiteleri TEU ile
belirtilir. 40 foot'luk bir konteyner 2 TEU demektir. |
| 930 |
Yozlaşma |
Corruption |
Satış-Pazarlama |
Yasal
olmayan, standart prosedürlere uymayan ve etik olmayan davranış ve
uygulamalardır. |
| 931 |
Yöneylem
Araştırması |
Operations
Research |
Lojistik
Yönetimi |
İnsan,
makina, malzeme ve/veya diğer girdilerden oluşan sistemlerde karşılaşılan
sorunların bilimsel yöntemlerle modellenmesi ve çözümlenmesi yoluyla en uygun
karar veya karar seçeneklerinin belirlenmesidir. |
| 932 |
Yük |
Cargo |
Taşımacılık
Yönetimi |
Taşınan
mal veya eşyadır. |
| 933 |
Yük
Boşaltma Hızı |
Off-load
Rate |
Depo
Yönetimi |
Zamana
göre yükün boşaltılma hızını gösteren göstergedir. Örneğin saat başına palet,
saat başına koli vd. |
| 934 |
Yük
Boşaltma Süresi |
On-lot
Hours |
Depo
Yönetimi |
Aracın
boşaltma yerine varışından ayrılışına kadar olan süredir. |
| 935 |
Yük
Bölme |
Breakbulk |
Taşımacılık
Yönetimi |
Bir
yükü daha küçük yüklere bölme işlemidir. |
| 936 |
Yükleme |
Loading |
Depo
Yönetimi |
Sevk
amacıyla malzemelerin tren, uçak, kamyon vb. bir araca güvenli bir şekilde
yüklenmesi işlemidir. |
| 937 |
Yükleme-Boşaltma
Alanı |
Dock |
Depo
Yönetimi |
Yükleme
veya boşaltma amacıyla malzemelerin geçici olarak konulduğu alandır. |
| 938 |
Zararlı
Madde |
Hazardous
Material |
Stok
Yönetimi |
Depolama
ve taşıma sırasında sağlık, güvenlik ve hasar açısından risk doğurabilecek
maddedir. |
| 939 |
Zeyilnâme |
|
Sigorta |
Sigorta
poliçesinin yürürlükte bulunduğu dönem içerisinde oluşan değişiklikleri
belirtmek için düzenlenen belgedir. |
| 940 |
Zırhlı
Taşımacılık |
Armored
Tranportation |
Taşımacılık
Yönetimi |
Altın,
elmas, malî belgeler, nakit vb. değerli mal ve/veya belgeleri taşıtmak
isteyen göndericilere tam güvenlik ve hızlı sigorta hizmetlerini sunan
taşımacılıktır. |
| 941 |
İş
Yerinde Teslim |
Exworks |
|
EXW
- İŞYERİNDE TESLİM (... olarak belirtilen yer) "İşyerinde Teslim",
malların satıcı tarafından satıcının kendi kuruluşunda (imalathane, fabrika,
depo vb.) alıcı için hazır hale getirilmesiyle satıcının yükümlülüklerinin
sona ermesini ifade eder. Daha a |